Điểm đến

Dù bạn đến Côn Minh từ vùng nào của đất nước, ấn tượng đầu tiên luôn là nắng vàng rực rỡ và mùa xuân tươi đẹp, điều này không thay đổi theo mùa. Ngẩng đầu lên, bầu trời cao nguyên xanh biếc và cao vút.

Trong diễn đàn “Nói thêm về thành phố thứ tư” do Tạp chí Tân Chu Kan (新周刊) và các đơn vị khác tổ chức, Thành Đô đã vượt Thâm Quyến, trở thành thành phố thứ tư sau Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu. Nơi đây có chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh với nhiều hình thức, cùng truyền thống văn hóa Xuyên độc đáo và các đặc sản nổi tiếng như ẩm thực, rượu ngon, mỹ nữ. Mấy năm gần đây, người từ nơi khác đến yêu Thành Đô ngày càng đông. “Đến rồi không muốn đi”, “Vườn địa đàng phương Đông”… những lời quảng bá về Thành Đô liên tục đổi mới, nhưng nội dung không ngoài “an nhàn thong thả, đủ sống là yên, mạt chược và lẩu”. Thực ra giá nhà ở đây khiến phần lớn người dân đã phải ở ngoài vành đai 3. Thành Đô đã không còn đơn thuần là thành phố điền viên thanh bình; vẻ thoải mái an nhàn điển hình của Thành Đô dường như đang dần yếu đi, khó tránh khỏi cảm giác lo âu kiểu Trung Quốc. Tuy vậy, chỉ cần xuất phát từ Thành Đô, đi bất kỳ hướng nào trong vòng chưa tới 100 km vẫn là vùng núi hẻo lánh, truyền thống, vẫn có hàng chục triệu nông dân Xuyên quanh năm lam lũ, và trở thành đội quân lao động đi làm ăn xa nổi tiếng. Thành Đô chiếm gần 1/3 tổng kinh tế của Xuyên, chiếm trọn thiên thời địa lợi, hút những nguồn lực tinh túy nhất, và tất cả đều được nuôi dưỡng bởi cả tỉnh.

Ở Trùng Khánh, bạn thường đi qua những đoạn đường dốc đứng, nhìn tưởng như dựng thẳng đứng, nhưng người Trùng Khánh vẫn kiên quyết gọi chúng là “... lộ”. Khi ở khách sạn tại Trùng Khánh, từ tầng một lên tầng năm, nhân viên phục vụ đặc biệt nhắc rằng chỉ cần lên thêm một tầng là có thể đi thẳng ra cửa sau, tới con phố phía sau khách sạn. Rõ ràng nhân viên đã nhận ra vị khách này là người ngoại tỉnh.

Muốn chụp ảnh thác Hoàng Quả Thụ, nhất định phải xuống tới bờ Xiniu Tan (Hồ Tê Ngưu). Nơi đó có phong cảnh, góc nhìn và ánh sáng lý tưởng nhất; đừng chen cùng đám đông trên đường đến Động Thủy Liêm để giành góc chụp, vì góc độ và hiệu quả đều không tốt. Các điểm chụp đẹp khác gồm: Đình Quan Bộc, vừa chụp được toàn cảnh thác vừa nhìn được toàn bộ dáng thác từ xa; bên tấm biển đá ba chữ «Thủy Liêm Động», người chụp giỏi có thể ghi được cầu vồng kép (buổi sáng khu vực này là vùng khúc xạ); Đình Vọng Thủy, nơi có thể nhìn từ trên cao xuống dáng hùng vĩ của thác Hoàng Quả Thụ đổ xuống.

Ở Tây Tạng, bạn có thể chứng kiến cảnh tượng này: một con đường núi dài và hiểm trở, một đoàn người hành hương vô cùng thành kính, cứ mỗi bước là một lạy, mỗi bước đều đầy thành tâm. Họ đã đi suốt nhiều năm, chỉ để trong một đời người, dùng toàn bộ thân thể chạm đến thánh địa Lhasa.

Nếu mỗi thành phố đều có giới tính, Tây An có lẽ là thành phố mang khí chất nam tính nhất. Tường thành dày nặng, sắc vàng xám và khí chất đế vương lắng đọng qua bao triều đại khiến nơi đây không chút nào mang vẻ mềm mại. Người dân nơi này có thói quen ăn bằng những chiếc bát lớn, còn tiếng Tần Khúc thỉnh thoảng vang lên đều truyền tải một nét thô ráp và phong sương rất riêng của đàn ông.

Ánh nắng ở Xining xuyên qua tầng mây chiếu thẳng xuống da người. Nếu không bôi kem chống nắng trước, cảm giác bỏng rát sẽ khiến người ta không chỗ trốn, mắt cũng nhức mỏi. Tuy nhiên, bầu trời xanh đến mức khiến người ta muốn hòa mình vào đó, coi như là sự bù đắp cho những ngày nắng gắt suốt dọc đường. Nơi đây đã rất gần Tây Tạng, đến Xining chính là buổi diễn tập trước cho chuyến vào Tây Tạng.

Sông Hoàng Hà chảy qua Lan Châu, tựa như chiếc khăn tay vàng hạnh phúc đang vẫy gọi bạn. Hơn hai nghìn năm trước, nơi đây là một trong bốn bến đò lớn trên sông Hoàng Hà; các nhà sư đi thỉnh kinh, các tướng quân đi chinh tây, thương nhân phương Đông, tất cả đều từng vượt sông bằng “hún tuō” (浑脱), chiếc bè da dê thổi phồng. Vì thế mới có Kim Thành tựa núi kề sông, chính là Lan Châu ngày nay.

Ninh Hạ là một tỉnh khu có diện tích khá nhỏ trên bản đồ Trung Quốc, tựa như đứa con cưng được Mẹ Tổ quốc ôm ấp trong lòng. Sông Hoàng Hà từ núi non Cam Túc chảy xuống đây như dừng chân nghỉ ngơi, nên lớp đất phù sa màu mỡ bồi đắp hết tầng này đến tầng khác. Cá chép lớn và những cánh đồng lúa bát ngát đã làm nên câu nói “Thiên hạ Hoàng Hà, phú Ninh Hạ”. Chẳng lạ gì khi gần ngàn năm trước, Đế quốc Tây Hạ hùng mạnh một thời đã lấy nơi đây làm nền tảng để mở rộng lãnh thổ rộng hàng vạn dặm.

Ca khúc “Người khách trên núi băng” khiến Tân Cương trở thành biểu tượng của tình yêu chung thủy. Vì sao hoa lại đỏ thế? Bởi bầu trời trong vắt và những cô gái Duy Ngô Nhĩ rạng rỡ nụ cười. Dãy Thiên Sơn là “xương sườn” của Tân Cương, chia thành Bắc Cương trên bồn địa Zhunggar và Nam Cương trên bồn địa Tarim. Từ chiếc “xương sườn” ấy mọc lên Urumqi, lại giống chú Afanti: phức tạp và bao la.

Người ta thường nói điều hấp dẫn nhất ở Thượng Hải là “sự giao thoa giữa cũ và mới”. Nói về cái mới: sân bay Phố Đông, tháp truyền hình Oriental Pearl, tàu Maglev… đều đại diện cho trình độ mới nhất, nhanh nhất trong nước. Còn cái “cũ” thì sao? Không phải vì Thượng Hải có lịch sử lâu đời. Tính đủ cũng chỉ khoảng sáu, bảy trăm năm kể từ khi một làng chài nhỏ mang cái tên này phát triển thành đô thị quốc tế lớn. “Cũ” chỉ phong vị của Thượng Hải xưa, từ nhà kiểu Thạch Khố Môn đến các khu tô giới nước ngoài. Âm nhạc xa hoa rực rỡ thời xưa dường như vẫn còn vọng bên tai.

Nhắc đến Tô Châu, người ta thường không khỏi nhớ đến những câu như vùng sông nước, nhà nhà kề bên sông, Venice phương Đông, nhưng tất cả những lời ấy đều không sánh bằng hai chữ thanh dật. Đi bộ trong thành Tô Châu phải bước chậm lại: con hẻm hẹp, cây xanh, tường trắng, và những cành leo lặng lẽ vươn ra từ bên kia bức tường. Bước qua con phố mang đầy ý cảnh ấy, ngay cả một làn gió thoảng qua cũng có thể làm xao động muôn vật xung quanh. Những con hẻm cổ của Tô Châu, phiến đá xanh bị mài đến hơi bóng, mùi gỗ thoang thoảng, và những sư tử đá đầy rêu xanh trước cửa mới là giấc mộng sâu nhất của thành phố này. Phố Sơn Đường, Đào Ổ Phường, Phố Bình Giang... ngay cả vẻ thong dong và thanh bình toát ra từ tên đường cũng không ai có thể bắt chước. Dù biển quảng cáo - đại diện của đời sống hiện đại - đã len vào các công trình của thành cổ, nhưng cuối cùng vẫn không phá vỡ được cảm giác ấy, và đó chính là điều khiến người ta ngưỡng mộ nhất.

Nhắc đến Hàng Châu, bất kỳ lúc nào Tây Hồ cũng là cái tên không thể bỏ qua. “Chỗ nào cũng có lịch sử, bước nào cũng là văn hóa”: núi sông và văn hóa đã hòa quyện hoàn hảo ở Hàng Châu, và sự hòa quyện ấy hầu như đều diễn ra ngay bên bờ Tây Hồ. Trước khi đến Hàng Châu, bạn nên chuẩn bị kỹ; nếu không đọc thêm vài cuốn sách lịch sử Trung Quốc, khi đứng bên Tây Hồ bạn sẽ chỉ thấy đường nhựa và một hồ nước lớn, chẳng cảm nhận được chiều sâu văn hóa phong phú.

Tuyến phía Nam lấy nước làm nền, trong vắt và sạch sẽ. Đi qua từng ngôi làng, dọc đường là các mương dẫn nước, đi đến đâu cũng thấy sự hiện diện của chúng. Thậm chí trong nhà dân, dòng nước dẫn cũng theo sát bước chân bạn.

Đây không phải lời nhận xét tùy tiện về Thanh Đảo, mà là đánh giá của Khang Hữu Vi về màu sắc của thành phố. Nay, nó đã trở thành khẩu hiệu của chính quyền thành phố: Thanh Đảo là “ngói đỏ cây xanh, biển biếc trời xanh”. Dù thế nào, cảm nhận Thanh Đảo trong bầu không khí trong lành sẽ khiến người ta bất giác nảy sinh niềm khoái cảm thị giác. Ban ngày ánh nắng ở Thanh Đảo rất gắt, vì vậy khi du lịch nên mang theo kính râm để tránh chói mắt.

Sương mù và mưa ở Lư Sơn cũng là một cảnh đẹp, có người chỉ vì sương mù Lư Sơn mà đến. Nhưng điều đó cũng khiến người ta phải chịu cái ẩm ướt trên núi trong lúc “không nhận ra chân diện mục Lư Sơn”. Cụ thể thể hiện ở mấy mặt: lạnh ẩm, khi chênh lệch nhiệt độ giữa trên núi và dưới chân núi lớn, trên Lư Sơn chắc chắn sẽ có sương mù, kèm theo cảm giác lạnh ẩm. Lúc này, chỉ có màu xanh biếc ngút mắt và những danh thắng nối tiếp nhau mới xoa dịu được tâm trạng chán nản do ẩm ướt gây ra.

Từ thời Tây Chu, Vũ Di Sơn đã thuộc vùng “Thất Mân” (七闽之地), tức là nơi tụ cư của người Mân. Cuối thời Xuân Thu, người Việt di cư vào vùng này; sau đó, cùng với quá trình di cư và hòa huyết của các dân tộc, dần hình thành cục diện ngày nay, lấy người Hán làm chủ thể và có người Sán Chỉ (畲族) cư trú tập trung. Đây cũng là lý do khu vực này đến nay vẫn còn lưu giữ những di tích như quan tài thuyền treo trên vách núi, biểu tượng cho văn hóa Việt cổ.

Hàng trăm năm trước, Bắc Kinh được xây dựng nhằm thể hiện lý tưởng thống trị tối cao. Ngày nay, trục trung tâm Bắc–Nam và bố cục khu thành thị đối xứng nghiêm ngặt theo hướng Đông–Tây tuy đã dần mờ nhạt, nhưng vẫn có thể cảm nhận được bóng dáng của quan niệm “thiên nhân hợp nhất”. Là kinh đô của các bậc đế vương, thành phố này có chức năng thể hiện lý tưởng đạo đức và giáo hóa đạo đức vượt xa chức năng cư trú. Cho đến nay, Bắc Kinh vẫn chưa trở thành thành phố thích hợp nhất để sinh sống ở Trung Quốc. Không thích hợp để ở, nhưng lại thường thích hợp để tư tưởng. Trong tất cả các thành phố ở Trung Quốc hiện nay, có thể nói Bắc Kinh là nơi tập trung nhiều người theo chủ nghĩa lý tưởng nhất. Thực tế, người sống ở thành phố này đều sẵn lòng tự nhận mình là người theo chủ nghĩa lý tưởng, nhưng bạn sẽ thấy phần lớn trong số họ cũng có ý thức thực tế tỉnh táo, thậm chí rất khôn ngoan. Tất nhiên, ở Bắc Kinh ngày nay, chủ nghĩa lý tưởng có thể là một khẩu hiệu, một biểu ngữ, cũng có thể là hành động thực sự hoặc cảm xúc hoài niệm; có thể là thái độ từ chối sùng bái tiền bạc, cũng có thể trở thành biển hiệu để kiếm lợi hoặc làm cái cớ……. Dù thế nào đi nữa, ít nhất ở thành phố này vẫn còn nhớ đến từ “chủ nghĩa lý tưởng”.

Là một trong những thành phố trực thuộc trung ương đầu tiên của Trung Quốc, Thiên Tân là một đô thị lớn nhưng hiếm khi trở thành tâm điểm được mọi người chú ý. Nhìn từ lịch sử, đây từng là thành phố có quá khứ rực rỡ: Đại học Bắc Dương, nay là Đại học Thiên Tân, là trường cao đẳng chính quy do nhà nước thành lập sớm nhất trong thời cận đại Trung Quốc; Đại học Nam Khai là trường đại học tư thục sớm nhất ở Thiên Tân; những tòa nhà kiểu Tây lớn nhỏ ở Thiên Tân từng chứng kiến nhiều câu chuyện không thể quên trong lịch sử cận đại Trung Quốc. Là một thành phố công nghiệp lâu đời, Thiên Tân còn lưu giữ rất nhiều di tích công nghiệp. Theo thời gian, nhiều nhà máy cũ dần rút khỏi sân khấu lịch sử. Nhưng trong những năm gần đây, sau khi được nâng cấp cải tạo, nhiều nhà máy cũ đã lần lượt biến thành khu sáng tạo. Những di tích công nghiệp bị thời đại lãng quên nay đã lấy lại sức sống mới.

Ai từng đến Thừa Đức đều có chung một ấn tượng: đây là một thành phố nhỏ. Thực ra, từ xưa Thừa Đức vốn không phải một nơi rộng lớn. Chính vì Khang Hi, người không quên lịch sử cưỡi ngựa lập nghiệp, đã xây cung điện nghỉ mát ở đây, Thừa Đức mới nổi danh khắp thiên hạ. “Cung điện nghỉ mát” thuộc riêng gia tộc Ái Tân Giác La này nay người qua lại tấp nập, tiếng nhạc thịnh hành vang lên từ phố chợ cũng phần nào làm loãng bầu không khí trang nghiêm nơi đây.

Trong thành Bình Dao hiện còn 3797 tứ hợp viện truyền thống, phần lớn vẫn có người ở. Bức tường thành cổ được bảo tồn nguyên vẹn cùng những ngôi nhà dân cổ nơi người dân vẫn sinh sống khiến nơi đây vẫn là một tòa cổ thành đang sống.

Được các doanh nghiệp sữa trên cả nước hậu thuẫn, Hohhot khó mà không trở thành “thủ phủ sữa”. Ở ngoại ô thành phố và các huyện, thị trấn xung quanh, bạn thường xuyên thấy đàn bò sữa thong thả đi dạo, mùi phân bò nồng nàn lan trong không khí. Điều đáng mừng và cảm động hơn là mỗi cấp thành phố, quận, thị trấn đều nói: “Xét về vị thế của ngành sữa Hohhot trên toàn quốc, chúng tôi phải nuôi bò sữa thật tốt, nhất định phải nuôi bò sữa thật tốt”.

Lớn lên giữa 'Tam Tương tứ thủy', các cô gái Hồ Nam tự nhiên có dáng vẻ kiều diễm, sống động. Vẻ ngoài dịu dàng của họ thường ẩn chứa một tính cách kiên cường, dùng câu "chí cương chí nhu" để miêu tả thì không gì thích hợp hơn. "Xiangmeizi" không chỉ là cách gọi mỹ nữ Hồ Nam, mà còn thể hiện sự ghi nhận đối với thành tựu và đóng góp của phụ nữ Hồ Nam. Hướng Dư Dự, Dương Khai Huệ, Thái Sướng…… đã cứu nước trong cơn nguy nan, đổ máu vì cách mạng; Đinh Linh, Quỳnh Dao, Tàn Tuyết…… cũng tỏa sáng trên văn đàn.

Từ xưa đến nay, Trung Quốc chỉ có hai thành phố xứng đáng với chữ “đại”: “Đại Thượng Hải” và “Đại Vũ Hán”. Một “Đại Vũ Hán” đã gánh bao vinh quang trong quá khứ. Ngày nay, chữ “đại” ấy còn mang thêm nhiều ý nghĩa mới. Sông Hán đổ vào Trường Giang tại đây, ba khu Vũ Xương, Hán Khẩu, Hán Dương tạo thành Vũ Hán, quy mô có thể nói là rộng lớn. Dòng người Nam Bắc tụ hội và tỏa đi từ nơi này, văn hóa Nam Bắc cũng giao thoa, hòa quyện tại đây. Nơi này không có nỗi cô đơn của người xa xứ, mà chỉ có sự ấm áp của những cánh cửa luôn rộng mở đón khách, vì thế “đại” còn có thể hiểu là một tấm lòng bao dung, dung hợp muôn nơi.

Hứa Xương nằm ở vùng Trung Nguyên, có lịch sử lâu đời và là một cái nôi quan trọng của văn hóa Hoa Hạ. Nơi đây có nhiều di tích thời Tam Quốc, không thể bỏ qua với du khách yêu thích Tam Quốc Diễn Nghĩa.

Con gái Cáp Nhĩ Tân thường cao ráo, da trắng, tính cách hào sảng phóng khoáng; con trai thường cao lớn vạm vỡ, mang lại cảm giác “hán tử” mạnh mẽ, nhưng thực ra rất thân thiện.

Được tổ chức mỗi năm một lần vào tháng 1 tại thành phố Cát Lâm, chủ yếu để ngắm băng sương Wusong Cát Lâm, một trong bốn kỳ quan thiên nhiên lớn của Trung Quốc. Thời gian lễ hội kéo dài khoảng 1 tháng. Trong thời gian này sẽ có Đại hội múa yangko Đông Bắc quy mô lớn, thả đèn hoa đăng và đèn màu trên sông Tùng Hoa, cuộc thi thuyền màu rước qua sông, dạ tiệc pháo hoa, cùng các giải đấu trượt băng, trượt tuyết và khúc côn cầu trên băng mang tầm quốc tế và toàn quốc.

Thành Sơn Hải Quan là thành đầu tiên trong quan nội, còn Hồ Lô Đảo là thành đầu tiên ngoài quan. Chỉ cách một bức tường, hai thành phố có phong cảnh hoàn toàn khác nhau: một bên là thị trấn nhỏ trong quan nội, đắm mình trong văn minh Hoa Hạ và văn hóa nông canh; bên kia là trọng trấn ngoài quan, nơi các dân tộc du mục từng rong ruổi. Cổ thành Ninh Viễn trên Hồ Lô Đảo đến nay vẫn sừng sững, bao người xưa đã từng chinh chiến nơi đây, đánh tan quân địch, để lại những di tích lịch sử quý giá cho hậu thế chiêm ngưỡng.

Bước vào các con phố sinh hoạt ở Quảng Châu, tiếng Quảng Đông dày đặc khắp nơi có thể khiến chúng ta hơi bối rối. Dù người từ các nơi khác liên tục đổ về vùng đất này, tiếng Quảng Đông vẫn lưu chuyển trên từng con phố, ngõ hẻm. Thành phố cổ kính có nét cố chấp riêng, còn điều khiến người ta cảm thấy gần gũi lại là vẻ trang nghiêm giữa sự ồn ã.

Cái kỳ của Quế Bắc nằm ở những dãy núi cao, dòng sông xiết và rừng nguyên sinh, khác với vùng Quế Lâm; cái dị nằm ở phong tục và kiến trúc của các dân tộc thiểu số, hoàn toàn khác với vùng người Hán. Trên đất Quế Bắc tụ cư các dân tộc Zhuang, Yao, Miao, Dong, Shui, Gelao, Mulao và Maonan. Truyền thống văn hóa và tập tục riêng của họ khiến cái kỳ dị của Quế Bắc không chỉ dừng lại ở đôi mắt mà còn chạm đến tâm hồn.

Tuyến miền Tây giáp Vịnh Bắc Bộ, cách Việt Nam một vùng biển, phần lớn là những khu rừng mưa nhiệt đới ít người qua lại. Nhìn ra xa chỉ thấy biển rừng mênh mông, so với sự náo nhiệt, phồn hoa của bờ biển phía đông thì nơi này vừa bí ẩn vừa kỳ lạ. Có lẽ chính vì điều kiện tự nhiên ở miền Tây khắc nghiệt nên từ xưa người Hán hiếm khi đặt chân đến; chỉ có đồng bào người Li và người Miêu sống ở đây theo cách riêng của mình, khiến nơi này đậm đà bản sắc dân tộc.

Dải đèn neon trên Cảng Victoria của Hong Kong đã nổi tiếng khắp thế giới, còn đời sống về đêm ở đây cũng khiến người ta phấn khích không kém. Nền kinh tế phát triển sôi động thúc đẩy nhu cầu giải trí, nên ngành giải trí của Hong Kong cũng đặc biệt phát triển. Đặc biệt ở Central, Wan Chai, Tsim Sha Tsui và các khu vực khác, quán ăn ngoài trời, vũ trường, quán bar, karaoke, thậm chí cả các địa điểm giải trí ở Yau Ma Tei và Mong Kok, thường mở cửa 24 giờ. Những hình thức giải trí kỳ lạ, mới mẻ không ngừng xuất hiện, khiến đảo Hong Kong không bao giờ yên tĩnh. Sức hút của Hong Kong nằm ở chữ “đêm”; chỉ khi thực sự hòa mình vào đời sống về đêm ở đây bạn mới hiểu thế nào là thế giới phồn hoa.

Trên thế giới, hiện chỉ còn hai nơi vẫn tổ chức đua xe trên đường phố: Monaco và Ma Cao, Trung Quốc. Đường sá ở Ma Cao không quá tốt, nhưng công tác quản lý giao thông rất tốt, nhiều tuyến đường áp dụng chế độ một chiều. Khác với đua xe trên đường đua chuyên dụng ở Chu Hải, đua xe đường phố ở Ma Cao chỉ dựng vài khán đài tại các góc cua và trên ban công của một số khách sạn, dọc đường được che chắn bằng đủ loại biển quảng cáo, vé có giá MOP 100–300. Trong ngày thi đấu, hai bên đường người đông nghịt, từng chiếc xe dán đầy quảng cáo, sặc sỡ sắc màu lao vun vút trên phố, tranh nhau về đích — cảm giác chấn động ấy thật khó diễn tả bằng lời.

Có thể nói, chúng ta biết đến và tìm hiểu Đài Loan qua âm nhạc, văn chương và điện ảnh. Cuộc sống thiếu niên vừa thân quen vừa ngột ngạt trong 《Vụ án giết người của thiếu niên ở Cổ Lĩnh Nhai》 (Gulingjie Shaonian Sharen Shijian), làn sương biển dày đặc dường như không bao giờ tan trong 《Thành phố bi tình》 (Beiqing Chengshi), và 《Mẹ ơi, đừng khóc》 khiến người xem rơi nước mắt, tất cả đều khiến nhiều người mang trong lòng một mối tình khó gỡ với Đài Loan.