Chương

Travel photography

Gear, light, composition and etiquette for photographing China.

I. Thiết bị chụp ảnh cần mang theo khi du lịch

(1) Máy ảnh DSLR (mirrorless)

Chụp ảnh khi đi du lịch là để ghi lại hành trình và lưu giữ những kỷ niệm vui vẻ. Với đa số du khách hiện nay, máy DSLR hoặc mirrorless đã trở thành thiết bị không thể thiếu khi đi xa. DSLR là loại máy ảnh lấy khung hình qua gương phản xạ một ống kính, còn mirrorless thì tiện mang theo hơn. Nếu bạn mới bắt đầu, khi chọn máy ảnh có thể cân nhắc những khía cạnh sau:

1. Độ nhạy ISO và chất lượng ảnh

ISO Độ nhạy ISO là mức độ nhạy của cảm biến với ánh sáng. Khi chụp, ISO không phải càng cao càng tốt mà nên chọn giá trị phù hợp. ISO cao giúp tốc độ màn trập nhanh hơn, nhưng ảnh chụp ra không chịu được việc phóng to chi tiết. Vì vậy khi chụp phong cảnh, nên dùng độ nhạy thấp để có khung hình tinh tế hơn.

2. Khẩu độ và tốc độ màn trập

Khẩu độ là bộ phận điều chỉnh kích thước lỗ thu sáng trong ống kính. Khẩu độ có tác dụng kiểm soát lượng ánh sáng, độ sâu trường ảnh và ảnh hưởng đến độ rõ nét của ảnh. Giá trị F càng lớn thì khẩu độ càng nhỏ, độ sâu trường ảnh càng sâu và hậu cảnh càng rõ. Màn trập là bộ phận kiểm soát thời gian phơi sáng của máy ảnh; tốc độ màn trập càng nhanh thì càng dễ bắt được vật thể chuyển động nhanh, nhưng có thể khiến lượng sáng không đủ, lúc này phải mở rộng khẩu độ để bù lại.

3. Tiêu cự của máy ảnh

Tiêu cự của máy ảnh là khoảng cách từ tâm thấu kính đến mặt phẳng tạo ảnh như phim hoặc cảm biến CCD. Nói chung, tiêu cự càng ngắn thì góc nhìn của ống kính càng rộng, phù hợp chụp cảnh lớn ở cự ly gần; tiêu cự càng dài thì góc nhìn càng hẹp, có tác dụng phóng to và kéo gần đối tượng.

4. Độ sâu màu

Còn gọi là độ rộng dung sai (dynamic range), là khả năng kiểm soát dải màu của cảm biến CCD. Giá trị độ sâu càng cao thì dải màu càng rộng, càng có thể tái hiện chân thực chi tiết ở vùng sáng và vùng tối.

5. Độ phân giải của máy ảnh

Độ phân giải là thông số quan trọng của máy ảnh DSLR, quyết định kích thước ảnh chụp; độ phân giải càng cao thì kích thước ảnh càng lớn.

6. Chụp cận cảnh (macro)

Chụp macro là đưa vật thể đến gần và phóng đại, trọng tâm là chụp vật thể nhỏ. Chế độ macro của các máy DSLR khác nhau thì khác nhau, nên cân nhắc kỹ khi chọn máy.

7. Zoom

Máy DSLR zoom thông qua ống kính, vì vậy các máy DSLR trên thị trường thường không ghi hệ số zoom quang học mà trang bị các ống kính có hệ số zoom khác nhau tùy theo nhu cầu của người chụp.

8. Các tính năng nhỏ nhưng rất hữu ích

Cân bằng trắng cho phép máy lấy “màu trắng” làm chuẩn để cân bằng các màu khác; bù phơi sáng giúp độ phơi sáng của ảnh phù hợp hơn. Ngoài ra, pin và thẻ nhớ cũng cần được lựa chọn cẩn thận.

Tuân theo các nguyên tắc trên là có thể chọn được một chiếc máy DSLR phù hợp với mình. Hiện các thương hiệu máy DSLR chính trên thị trường gồm Canon, Nikon, Sony; bạn có thể chọn theo sở thích.

Các máy ảnh khác nhau dùng các loại thẻ nhớ khác nhau; loại thường gặp trên thị trường gồm CF, MS, SD, MMC và SM, trong đó phổ biến nhất là thẻ SD. Nhất định phải chuẩn bị thẻ nhớ dự phòng có dung lượng lớn, tương thích với model máy ảnh của bạn.

1. Máy ảnh kỹ thuật số

Cấu tạo của máy ảnh kỹ thuật số tương đối đơn giản, thao tác rõ ràng, dễ làm quen. Cùng với sự phát triển của thời đại, máy ảnh kỹ thuật số ngày càng tinh xảo về ngoại hình và tiện mang theo.

2. Điện thoại di động

Ngày nay, cùng với việc điện thoại liên tục được thay mới, số điểm ảnh ngày càng cao, tính năng ngày càng nhiều, đặc biệt là các thương hiệu nổi tiếng như Huawei, Apple, Samsung. Thêm vào đó là các phần mềm tăng cường hiệu quả chụp ảnh, khiến chất lượng ảnh chụp bằng điện thoại ngày càng tốt, thậm chí không thua gì ảnh chụp bằng máy ảnh.

(3) Thiết bị chụp ảnh khác

Nếu bạn không chỉ là du khách mà còn là người yêu nhiếp ảnh, hoặc khởi hành chuyến đi này chuyên để chụp ảnh, thì bạn không thể không cân nhắc mang theo những “vũ khí” sau.

1. Ống kính: Chơi máy ảnh là chơi ống kính. Không thể thiếu là ống 28 mm, 35 mm, 50 mm và 135 mm; ống kính phụ nên mang thêm 20 mm, 24 mm, 85 mm hoặc 200 mm là đủ. Tất nhiên, nếu có yêu cầu cụ thể, bạn có thể mang theo cả các loại ống kính khác.

2. Chân máy: Tốt nhất là loại gọn nhẹ, chú ý độ thoải mái của dây đeo.

3. Túi máy ảnh: Nếu thiết bị nhiều, nên chọn loại đeo hai quai cho thoải mái hơn. Tất nhiên, khả năng chống bụi và chống mưa phải thật tốt.

4. Phụ kiện: Lens hood, dây bấm màn trập, kính UV và kính phân cực đều là thứ không thể thiếu; các loại filter khác cũng nên mang theo.

5. Công nghệ mới: Các công nghệ chụp ảnh đột phá xuất hiện gần đây cũng đáng được chú ý, như dòng sản phẩm của DJI, giúp việc chụp ảnh truyền thống trở nên tiện lợi hơn, cùng với các thiết bị mới như flycam và gimbal chống rung.

(三)Các thiết bị chụp ảnh khác

Kính phân cực: Có thể làm đậm màu trời và loại bỏ phản chiếu trên các vật thể phi kim loại.

Túi đựng máy ảnh: Một chiếc túi tốt không chỉ cần thực dụng và bền bỉ, mà còn phải đẹp mắt và thời trang.

Dây bấm chụp: Dùng kết hợp với chân máy để chụp phơi sáng dài.

Kính UV: Có thể gắn cố định phía trước ống kính, vừa bảo vệ ống kính vừa lọc tia cực tím.

Chân máy: Nên chọn loại nhỏ gọn, sẽ rất hữu ích khi tự chụp hoặc chụp bình minh, hoàng hôn.

II. Mẹo chụp ảnh khi du lịch

1. Tốt nhất nên dùng chiếc máy ảnh quen thuộc nhất, vì sự thành thạo là một trong những chìa khóa để tạo ra tác phẩm xuất sắc. Ngoài ra, trước khi khởi hành, hãy tìm hiểu tài liệu liên quan, nắm rõ thời điểm và góc chụp đẹp nhất tại điểm đến, đồng thời có thể tham khảo tác phẩm của các nhiếp ảnh gia nổi tiếng để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc chụp ảnh.

2. Khi chụp phong cảnh, có thể dùng chân máy và dây bấm chụp, thu khẩu độ về mức nhỏ nhất để đảm bảo độ sâu trường ảnh lớn nhất có thể.

3. Khi chụp vật thể màu trắng diện tích lớn, hãy tăng bù trừ phơi sáng 0,5–2 nấc; khi chụp vật thể màu đen thì giảm bù trừ phơi sáng 0,5–2 nấc.

4. Luôn chú ý đến những thay đổi tinh tế của ánh sáng, đặc biệt là thời điểm mặt trời mọc và lặn, bởi ánh sáng thay đổi từng giây. Khi ánh sáng hơi tối, đừng vội bật đèn flash, vì nhiều khi không dùng flash cho hiệu quả tốt hơn.

5. Trong điều kiện ánh sáng phức tạp, chụp bù trừ phơi sáng nhiều mức (bracketing) có thể mang lại hiệu quả bất ngờ. Khi chụp dòng nước chảy hoặc thác nước, phơi sáng dài sẽ mang đến những kết quả đặc biệt ấn tượng.

6. Khi chụp các công trình kiến trúc đặc sắc, cần chú ý nắm bắt ánh sáng và màu sắc của công trình; việc chụp thuận sáng hoặc tận dụng bóng sáng để tạo tông hình ảnh cho công trình là rất cần thiết.

III. Lưu ý khi chụp ảnh du lịch

1. Làm quen với cấu tạo và chức năng của máy ảnh, sử dụng thành thạo máy ảnh là chìa khóa để tạo nên tác phẩm xuất sắc.

2. Mang theo thẻ nhớ có dung lượng đủ lớn, đừng để đến lúc bấm máy liên tục mới phát hiện hết “đạn dược”. Pin dự phòng và sạc nhất định cũng đừng quên; khi đến những vùng có khí hậu đặc biệt, hãy mang theo máy ảnh dự phòng.

3. Khi chụp người, nhất định phải xin phép chủ thể trước; những điểm tham quan có biển cấm chụp ảnh thì phải tuân thủ, tránh gây rắc rối không đáng có.

Nguồn: China Self-Guided Travel 2025 (《中国自助游》, Tianjin Science & Technology Press, Aug 2024), pp. 129–136.