# Cẩm nang du lịch Suzhou (苏州) Jiangsu Province · Hoa Đông, China · 22 địa điểm Canonical: https://cnatrip.com/vi/destinations/jiangsu/suzhou ## Lịch trình nhanh - **Ngày 1:** Hồ Kim Kê → Phố Bình Giang (ăn trưa) → Vườn Sư Tử → Bảo tàng Tô Châu → Vườn Chuyết Chính - **Ngày 2:** Hổ Khâu → Chùa Hàn Sơn → Vườn Lưu → Phố Sơn Đường Thất Lý - **Ngày 3:** Vườn Võng Sư → Thương Lãng Đình → Cổng Bàn → Du ngoạn đêm kênh đào cổ ## Cảm nhận về nơi này - **Thanh dật:** Nhắc đến Tô Châu, người ta thường không khỏi nhớ đến những câu như vùng sông nước, nhà nhà kề bên sông, Venice phương Đông, nhưng tất cả những lời ấy đều không sánh bằng hai chữ thanh dật. Đi bộ trong thành Tô Châu phải bước chậm lại: con hẻm hẹp, cây xanh, tường trắng, và những cành leo lặng lẽ vươn ra từ bên kia bức tường. Bước qua con phố mang đầy ý cảnh ấy, ngay cả một làn gió thoảng qua cũng có thể làm xao động muôn vật xung quanh. Những con hẻm cổ của Tô Châu, phiến đá xanh bị mài đến hơi bóng, mùi gỗ thoang thoảng, và những sư tử đá đầy rêu xanh trước cửa mới là giấc mộng sâu nhất của thành phố này. Phố Sơn Đường, Đào Ổ Phường, Phố Bình Giang... ngay cả vẻ thong dong và thanh bình toát ra từ tên đường cũng không ai có thể bắt chước. Dù biển quảng cáo - đại diện của đời sống hiện đại - đã len vào các công trình của thành cổ, nhưng cuối cùng vẫn không phá vỡ được cảm giác ấy, và đó chính là điều khiến người ta ngưỡng mộ nhất. - **Bình thoại Tô Châu:** Tìm một quán trà, nhâm nhi một ấm Bích La Xuân thượng hạng, rồi nghe một đoạn bình thoại Tô Châu đầy thú vị, đó là hình ảnh Tô Châu mà nhiều người hình dung. Thực ra, không phải người Tô Châu nào cũng biết hát bình thoại; đây phần nào là sự hiểu lầm của người ngoài về thành phố này. Bình thoại Tô Châu rất chuyên nghiệp, tương tự như thanh nhạc bel canto hay aria trong nhạc kịch. Có lẽ nhiều cô gái Tô Châu có thể hát thuần thục các điệu dân ca Ngô ngữ như Mò Lì Huā hay Tài Hú Měi, nhưng họ không thể sánh ngang với bình thoại. - **Giếng nước Tô Châu:** Những khu vườn cổ điển ở Tô Châu đã đủ khiến người ta hoa mắt, nên nhiều người thường bỏ qua những giếng nước đời thường nhất. Giếng ở Tô Châu có muôn hình vạn trạng. Hãy ngắm kỹ những món đồ cũ đã biến mất khỏi đời sống đô thị này, rồi nhìn người Tô Châu thong thả múc nước, bạn sẽ không khỏi thấy ghen tị. ## Cảm nhận ### Bình thoại Tô Châu (Suzhou Pingtan) Bình thoại Tô Châu là tên gọi chung của bình thoại (pingtan) và đàn thoại (tanci) Tô Châu. Loại hình này ra đời và thịnh hành ở vùng Giang, Chiết, Hồ (Thượng Hải), được biểu diễn bằng tiếng địa phương Tô Châu. Bình thoại có lịch sử lâu đời, đã khá phổ biến từ thời Càn Long nhà Thanh, và trải qua hơn 200 năm vẫn không suy giảm. Bình thoại Tô Châu vừa kể vừa hát, thường có ba hình thức biểu diễn: đơn (một người), đôi (hai người) và ba người. Nghệ sĩ đều tự đệm đàn và tự hát, nhạc cụ đệm là đàn tam huyền nhỏ và tỳ bà. ### Chuẩn bị và tư vấn ### Ngôn ngữ Tiếng địa phương Tô Châu nghe mềm mại, uyển chuyển, dễ nghe nhưng khó hiểu. Tiếng phổ thông vẫn rất hữu ích. ### Khí hậu và mùa du lịch Tháng Ba mùa xuân là thời điểm đẹp nhất trong năm ở Tô Châu. Quanh năm, Tô Châu có nhiều lễ hội truyền thống, và các màn biểu diễn dân gian trong dịp này rất đáng xem. Ngoài ra, một số hoạt động vườn cảnh đặc biệt cũng rất độc đáo: hội chùa và triển lãm hoa cúc ở Hổ Khâu (Huqiu), triển lãm hoa sen và triển lãm tiểu cảnh ở Vườn Chuyết Chính (Zhuozheng Garden), và nghe tiếng chuông đêm Giao thừa tại Chùa Hàn Sơn (Hanshan Temple). ### Lễ hội Ngày 14 tháng 4: Lễ Trát Thần Tiên (Zhashenxian); ngày 6 tháng 6: Lễ phơi sách và dịch kinh; ngày 24 tháng 6: Lễ chay Lôi Trai (Leizhai); ngày 7 tháng 7: Tiết Xin Xảo (Qiqi Festival); ngày 18 tháng 8: Lễ Hồ Thạch Xuyến Nguyệt (Shihu Chuanyue). ## Di chuyển ### Đi lại đến và rời khỏi Tô Châu có mạng lưới giao thông rất thuận tiện, đi lại đến và rời khỏi đây đều dễ dàng và nhanh chóng. ### Máy bay Tô Châu không có sân bay dân dụng. Các sân bay gần nhất là Sân bay Hồng Kiều (Hongqiao) và Sân bay Phố Đông (Pudong) ở Thượng Hải, cùng Sân bay Shuofang ở Vô Tích (Wuxi). Cả hai sân bay ở Thượng Hải đều có xe buýt đi Tô Châu. Để biết lịch trình và giá vé cụ thể, vui lòng gọi đường dây tư vấn dịch vụ vận chuyển hàng không Thượng Hải: 021-96990. Ngoài ra, Sân bay Hồng Kiều nằm liền kề ga đường sắt, mỗi ngày có nhiều chuyến tàu đi Tô Châu. Tại Bến xe khách Quảng trường Bắc Tô Châu (Suzhou North Square Bus Station) và Quảng trường Kim Kê Hồ (Jinji Lake Square), có xe đi hai sân bay ở Thượng Hải. Sân bay Shuofang ở Vô Tích có xe buýt đi Tô Châu. Tại Bến xe khách Quảng trường Bắc Tô Châu và Bến xe Tây Tô Châu (Suzhou West Bus Station) đều có xe đi sân bay Vô Tích. ### Đường sắt Hiện Tô Châu có 5 ga đường sắt: Ga Tô Châu (Suzhou Station, 苏州站), Ga Tô Châu Bắc (Suzhou North Station, 苏州北站), Ga Khu công nghiệp Tô Châu (Suzhou Industrial Park Station, 苏州园区站), Ga Khu mới Tô Châu (Suzhou New District Station, 苏州新区站) và Ga Vi Đình (Weiting Station, 唯亭站). Trong đó, Ga Tô Châu là ga chính của thành phố, cách Vườn Chuyết Chính khoảng 3 km. Nếu muốn khám phá khu phố cổ Tô Châu, nên xuống ở Ga Tô Châu. Đây là ga chung của tuyến Kinh Hồ (Beijing–Shanghai) và tuyến Hồ Ninh (Shanghai–Nanjing), nên đi Thượng Hải, Hàng Châu, Nam Kinh đều rất tiện. Ga Tô Châu Bắc cách trung tâm thành phố khá xa, chủ yếu dừng tàu cao tốc và tàu điện tốc độ cao, có thể đi Bắc Kinh Nam, Thượng Hải Hồng Kiều và nhiều nơi khác. Nếu muốn đến bờ hồ Kim Kê để xem diện mạo hiện đại của Tô Châu, bạn nên xuống ở Ga Khu công nghiệp Tô Châu. Ga Khu mới Tô Châu chủ yếu dừng tàu cao tốc và tàu điện tốc độ cao, có tuyến đi Nam Kinh, Thượng Hải, Vô Tích và các hướng khác. ### Đường sắt cao tốc Tuyến đường sắt cao tốc liên thành Hồ Ninh có tổng cộng 3 ga tại Tô Châu: Ga Khu mới Tô Châu, Ga Tô Châu và Ga Khu công nghiệp Tô Châu. Tuyến Kinh Hồ cao tốc chỉ có Ga Tô Châu Bắc tại Tô Châu, nằm ở đường Fulin, quận Xiangcheng. ### Đường bộ Tô Châu là “cửa ngõ phía Đông Nam” của mạng lưới đường bộ tỉnh Giang Tô. ### Các bến xe đường dài và hướng xuất bến ### Đường thủy Bến tàu Nam Môn Tô Châu (Suzhou Nanmen Wharf) nằm ở số 8 đường Nhân Dân (Renmin Road). Hiện đã không còn tuyến phà chở khách đi Hàng Châu, chỉ còn tàu du lịch thông thường. Quầy bán vé đường thủy: ### Tàu hỏa từ Tô Châu đi Thượng Hải Lựa chọn tốt nhất là ga Suzhou (苏州站), ga Suzhou Xinqu (苏州新区站) hoặc ga Suzhou Gongyuan (苏州园区站). Đi tuyến cao tốc liên đô thị Hộ–Ninh (沪宁城际) đến ga Thượng Hải Hồng Kiều (上海虹桥站), mất khoảng nửa tiếng, giá vé khoảng ¥40. Đến ga Hồng Kiều, bạn có thể chuyển sang tàu điện ngầm để đến bất kỳ nơi nào trong trung tâm Thượng Hải. ### Mua vé đi từ Thượng Hải đến Tô Châu không cần đặt trước Giữa Tô Châu và Thượng Hải có ba tuyến đường sắt cùng nhiều tuyến xe buýt đường dài. Không cần mua vé trước, đến là đi được. ### Dịch vụ của Trung tâm Điều phối Du lịch Tô Châu Là một trong các chức năng dịch vụ của trung tâm điều phối, xe buýt du lịch chuyên tuyến cũng được khai thác, chủ yếu phục vụ khách du lịch tự túc. Có hai tuyến xe đông và tây, nối tất cả các điểm tham quan nổi tiếng và khu thương mại của nội thành Tô Châu. Vé mỗi tuyến là ¥10 và có thể đi không giới hạn số lần trên tuyến đó trong ngày. Ngoài ra, khách có thể mua vé tham quan các điểm trên xe và được hưởng ưu đãi giảm giá vé vào cửa. ### Di chuyển trong thành phố Xe buýt nội thành Tô Châu (không bao gồm quận Ngô Giang) đi đến hầu hết các điểm tham quan; phần lớn không có nhân viên bán vé. Tuyến dài không quá 18 km có giá vé ¥2. Tuyến trên 18 km áp dụng chế độ vé theo đoạn: giá vé không cố định cho toàn tuyến. Cửa lên xe có biển chỉ dẫn ghi giá vé cho điểm lên xe đó, và tài xế sẽ lật biển trên đường đi. ### Tàu điện ngầm Tàu điện ngầm Tô Châu hiện đã đi vào hoạt động với các tuyến 1, 2, 3, 4 (và nhánh), 5 và 11. Tuyến 1 chạy từ Muduo (木渎) đến Zhongnan Street (钟南街), đi qua Hồ Kim Kê (金鸡湖), phố Pingjiang (平江路), Công viên Giải trí Tô Châu (苏州乐园) và các điểm tham quan khác. Tuyến 2 chạy từ Qihe (骑河) đến Sangtian Island (桑田岛), đi qua Công viên Tongjing (桐泾公园), Hồ Yinshan (尹山湖) và các nơi khác. Tuyến 4 chạy từ Longdaobang (龙道浜) đến Tongli (同里). Tuyến 11 chạy từ ga Weitang (唯亭) thuộc Khu Công nghiệp Tô Châu (苏州工业园区) ở phía tây đến ga Huaqiao (昆山花桥站) ở Côn Sơn ở phía đông, có thể chuyển sang tuyến 11 tàu điện ngầm Thượng Hải. ### Vé xe buýt đặc biệt Một số tuyến xe buýt ngoại ô của Tô Châu áp dụng “giá vé lật bảng”, tức là giá vé toàn tuyến không cố định. Cửa lên xe có biển chỉ dẫn ghi giá vé cho điểm lên xe, và tài xế sẽ lật biển trên đường đi; vì vậy mới có tên gọi “giá vé lật bảng”. ### Đi thuyền du ngoạn trên sông Đi thuyền buýt đường thủy ở Tô Châu giúp bạn cảm nhận nét đặc trưng của vùng sông nước Giang Nam, ghé qua Xusimen (胥门), Panmen (盘门), cầu Miduqiao (觅渡桥), Loumen (娄门) và các nơi khác. Hành trình kéo dài 80 phút. ### Thương lượng giá xe ba bánh trước khi lên xe Xe ba bánh ở Tô Châu chưa có quy chuẩn ngành hoàn chỉnh, vì vậy trước khi lên xe cần thỏa thuận giá với tài xế để tránh bị chặt chém. ### Đi đến các thị trấn cổ thế nào 1. Tuyến xe du lịch thị trấn cổ: Bến xe Nam Môn (南门汽车站) — Đồng Lý (同里) Bến xe Bắc (汽车北站) — Chu Trang (周庄) 2. Ga tàu hỏa có xe du lịch chuyên tuyến đi các thị trấn cổ như Chu Trang (周庄), Đồng Lý (同里), tiện lợi hơn. ### Thời gian mùa cao điểm và thấp điểm của các danh lam Tô Châu Chính quyền thành phố Tô Châu đã quy định mới về thời gian mùa cao điểm và thấp điểm đối với bảy khu danh lam viên lâm: mùa cao điểm từ ngày 16 tháng 4 đến 31 tháng 10; mùa thấp điểm từ ngày 1 tháng 11 đến 15 tháng 4 năm sau. Trong kỳ nghỉ Tuần Vàng, toàn bộ áp dụng giá mùa cao điểm. ### Taxi Giá mở cửa ¥10 cho 3 km đầu; từ km thứ 3 là ¥2/km; sau 5 km, cộng thêm 50% phí không tải. Nếu thời gian chờ vượt quá 5 phút, cứ mỗi 5 phút tính đổi thành 1 km. Sau 23:00, cước (kể cả giá mở cửa) tăng 30%. ### Xe ba bánh chạy bằng sức người Hiện nay phần lớn tài xế xe ba bánh không phải người Tô Châu bản địa. Trước khi thuê xe đi dạo, bạn nhất định phải thỏa thuận giá rõ ràng, đồng thời cảnh giác với tài xế thiếu lương tâm có thể đưa khách đến các điểm tiêu dùng để chặt chém bằng cách đưa ra mức giá rất thấp. ### Thuê xe đạp Các điểm tham quan ở Tô Châu khá tập trung, nên đạp xe len lỏi qua các con phố và ngõ hẻm cũng là lựa chọn rất hay. Trên đường phố Tô Châu có xe đạp công cộng để thuê, và khu vực phía đông ga xe lửa, quanh cầu Pingmen (平门桥) có nhiều cửa hàng cho thuê xe. - tip: Lưu ý: Các tuyến du lịch Tô Châu còn có nhiều tuyến chuyên biệt khác như tuyến ngày lễ và tuyến Haoxing (好行). Để biết thông tin xe buýt cụ thể, vui lòng theo dõi tài khoản WeChat “今日苏州公交”. - **Bến xe khách Suzhou Beiguangchang (苏州北广场汽车站)** — (Số 1455 đường Suzhan Lu (苏站路), 0512-65776577) - **Bến xe khách Suzhou Nan (苏州汽车南站)** — (Giao lộ Nanhuan Donglu và Yingchun Lu (南环东路迎春路口), có thể đến bằng xe buýt số 29, 30, 31 và 101, 0512-87181605) - **Bến tàu Suzhou Lunchuan (苏州轮船码头)** — - **Trung tâm vé Thanh niên ga xe lửa (火车站青旅票务中心)** — - **Quầy hỏi đáp vận tải đường thủy (轮船客运问询处)** — - **Công ty Du lịch Xe – Tàu Waishi (外事旅游车船公司)** — ## Về đêm - hours: 9：00—16：30 ### Đánh chuông đêm Giao thừa Vào nửa đêm Giao thừa, sau khi sư trụ trì chùa Hanshan (寒山寺) đánh xong 108 tiếng chuông, du khách có thể tự tay đánh chuông đón may mắn năm mới. Theo giáo lý Phật giáo, con người có 108 phiền não; nghe 108 tiếng chuông có thể dần được giải thoát khỏi mọi ràng buộc, đồng thời là lời chúc an lành hạnh phúc cho năm mới. ### Vườn Tuisi (退思园) ### Gợi ý ngắn gọn ### Lịch sử và ẩm thực phố Pingjiang Nằm gần Vườn Zhuozheng và Bảo tàng, phố Pingjiang không chỉ là con phố cổ mang đậm nét Giang Nam mà còn là phố ẩm thực nổi tiếng. Trong đó, sữa chua phô mai Huli Jia (狐狸家酸奶酪), chân gà ở Jijiao Galuo (鸡脚旮旯) và sữa chua thủ công Liushanmen (六扇门) đều là những món ngon không thể bỏ lỡ. ### Ẩm thực thuyền đặc sắc 1. Do điều kiện khách quan hạn chế, ẩm thực thuyền nổi bật ở các tiêu chí “tinh, sạch, nhã, xinh”, còn cách chế biến chủ yếu là “hầm, om, ninh, ủ”. Về sau, ẩm thực thuyền được đưa vào cách nấu của món Tô Châu, giúp món ăn Tô Châu càng thêm tinh tế, đẹp mắt. Món ăn chủ yếu dùng hải sản Thái Hồ, nổi tiếng nhất là “tam bạch” Thái Hồ: cá bạc (银鱼), tôm trắng và cá trắng, thịt tươi ngon, hương vị độc đáo, thu hút nhiều thực khách. 2. Hiện nay, vùng Giang Chiết lại nổi lên phong trào “ẩm thực thuyền”; xét từ góc độ bảo vệ môi trường, điều này đặc biệt có hại cho môi trường và chất lượng nước của các hồ. ### Món ăn vặt nổi tiếng ở phố Guanqian (观前街) Các quán ăn vặt nổi tiếng ở phố Guanqian: kẹo lê Wenkuizhai (文魁斋的梨膏糖), mì Guan Zhenxing (观振兴的面), sữa đậu nành Wang Yuanxing (王源兴的豆浆), bột sen Xiaoyoutian (小有天的藕粉), cùng Dafangzhai, Wufangzhai, Liufangzhai và Qifangzhai. Sanwansi (三万思) và Pinfang (品芳) là hai quán trà có lịch sử hơn trăm năm. ### Các phố ẩm thực ở Tô Châu Shiquan Jie (十全街), Taijian Nong (太监弄), Jiayu Fang (嘉誉坊), Gongxiang (宫巷), Fenghuang Jie (凤凰街) và Ganjiang Lu (干将路, gần Renmin Lu) là những phố ẩm thực nổi tiếng của Tô Châu. ### Điểm giao dịch ngọc trai “Thành phố Ngọc trai Trung Quốc” (中国珍珠城) ở Hejiawan, thị trấn Weitang, là trung tâm giao dịch và phân phối ngọc trai rất lớn, hàng đẹp giá hợp lý. Từ ga xe lửa Tô Châu có thể đi thẳng bằng xe buýt số 83, hoặc đi xe buýt số 12 hoặc 84. ### Đi bar Ngày nay, Tô Châu không còn là vùng đất mềm yếu trong mắt người ngoài; thời trang đã sớm đặt chân đến đây. Phố bar lâu đời của Tô Châu là Shiquan Jie (十全街) ở phía đông nam thành, bên bờ sông thành; đèn phố kiểu cổ, tường trắng thanh nhã. Các quán bar ở đây toát lên không khí thong thả, chủ yếu là quán yên tĩnh, mặt tiền không lớn nhưng chủ đề rõ nét. Mr.Bartender, LA NUIT và Shuimu (水母) đều rất có không khí. Giới trẻ Tô Châu lại thích phố bar mới bên sông Đại Vận Hà ở Panxu Lu (盘胥路) hơn, nơi màn đêm quyến rũ khiến người ta quên đi Tô Châu cổ kính với những khu vườn sâu hun hút. SOS và Couple (情侣) là các hộp đêm được ưa chuộng. - **18** — 00—21：00 (Số 798 đường Panxu Lu, thành phố Tô Châu (苏州市盘胥路798号)) - **“Tuisi” nghĩa là “bù lỗi”. Khu vườn này** — Khởi công vào thời Quang Tự nhà Thanh, do quan lại triều Thanh là Ren Lansheng (任兰生) xây dựng sau khi bị cách chức và trở về quê hương. Là khu vườn thời Thanh duy nhất ở các thị trấn cổ Giang Nam được ghi vào Danh sách Di sản Văn hóa Thế giới. Từng là địa điểm quay nhiều bộ phim truyền hình và điện ảnh. (Số 234 phố Xintian Jie, thị trấn Tongli, quận Wujiang (吴江区同里镇新填街234号)) - **Vịnh Xijing (西京湾)** — Vịnh Xijing được ví là “Hokkaido” của Tô Châu, nơi đẹp nhất phía bắc Thái Hồ. Với vị trí địa lý thuận lợi, Vịnh Xijing cho phép thưởng ngoạn cảnh đẹp Thái Hồ, ngắm ngư dân đánh bắt và đàn chim tự do bay lượn trên bầu trời. Dạo bước bên bờ Thái Hồ cùng hoàng hôn đặc biệt thư thái. (Gần Lüye Cun (绿野村, trạm xe buýt)) - **Vườn Ou (耦园)** — Vườn Ou không nổi tiếng bằng, nhưng cảnh sắc chẳng hề thua kém. Ba mặt giáp sông, một mặt giáp phố; có bến tàu riêng là nét đặc sắc lớn của Vườn Ou, thể hiện trọn vẹn phong vị Cô Tô “nhà nhà gối sông”. Nơi đây không ồn ào như Vườn Zhuozheng hay Vườn Shizi Lin (狮子林), rất phù hợp với du khách muốn lặng lẽ thưởng thức các khu vườn Tô Châu. (Số 6 hẻm Xiaoxinqiao, phố Cang, quận Gusu, thành phố Tô Châu (苏州市姑苏区仓街小新桥巷6号)) - **Thái Hồ (太湖)** — Là một trong năm hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc. Thái Hồ rất rộng, mênh mông vô tận; khi trời quang, nước còn xanh hơn trời, có thể ví như “nước thu cùng trời xanh một sắc”. Nên đến vào mùa thu: trời trong gió mát, nước rút lộ đá, đẹp hơn cả mùa xuân. - **Bình thoại Tô Châu (苏州评弹)** — Đến Tô Châu tất nhiên phải nghe Bình thoại Tô Châu; dưới đây là những nơi biểu diễn khá chính thống. Ngoài ra, Công viên Giải trí Tô Châu (苏州乐园) buổi tối có biểu diễn, cũng là nơi giải trí thú vị. Meizhu Shuyuan (梅竹书苑) (Số 30 Taiping Fang, Shilu (石路太平坊30号)) - **Nhà hát Yuanxin (园心书场)** — (Trong Công viên Tô Châu, số 258 Minzhi Lu (民治路258号苏州公园内)) - **Công viên Bình thoại Huangdai (黄埭评弹公园)** — (Trong Công viên Bình thoại Huangdai, quận Xiangcheng (相城区黄埭评弹公园内)) - **Nhà hát Wangting (望亭书场)** — (Phía tây Công viên Pháp chế Yuting, thị trấn Wangting (望亭镇御亭法制公园西侧)) - **Nhà hát Zhenze (震泽书场)** — (Cạnh Cục Thi hành pháp luật tổng hợp thị trấn Zhenze, quận Wujiang (吴江区震泽镇综合执法局旁)) ## Ăn uống Ẩm thực Tô Châu có tiếng tốt ở Giang Nam. Món Tô Châu giỏi hầm, om, ninh, ủ; đặc biệt coi trọng việc nấu nước dùng, nhấn mạnh giữ nguyên hương vị gốc của canh, khá thanh đạm. Ngoài vị thanh, ẩm thực Tô Châu còn hơi ngọt. Điểm tâm Tô Châu nổi bật với tay nghề tinh xảo; bánh vừng nhân táo (枣泥麻饼) và bánh gạo mặn mỡ lợn (猪油咸糕) được ưa chuộng nhất. Ngoài ra còn có đậu phụ khô tẩm mật ong, kẹo hạt thông, hạt dưa hương hoa hồng (玫瑰瓜子) v.v. ### Ẩm thực đặc trưng Món tiêu biểu: cá quế chiên giòn sốt chua ngọt (松鼠鳜鱼), canh “phổi cá” (鲃肺汤), cua xào bột (炒蟹粉), gà nướng lá sen (荷叶焗鸡). Ngoài ra, cua hồ Dương Trừng (阳澄湖大蟹) là đại diện của hải sản nước ngọt, đặc biệt nổi tiếng với cua xào béo, bơ hoàng cua (秃黄油) và vi cá mập sốt cua bột (蟹粉鱼翅). Hiện nay, những nhà hàng người Tô Châu hay lui tới gồm Xinjiayulou (新嘉馀楼), Tianzhu (天竺), Xiangyun (祥云), Runji (润记), Qinghua (清华) và Nankai (南开). So với những nhà hàng lâu đời nổi tiếng, chúng vượt trội hơn về dịch vụ và không gian. - **Ẩm thực thuyền (船菜)** — “Ẩm thực thuyền” là sáng tạo độc đáo của Tô Châu; theo ghi chép, “ẩm thực thuyền” trong ẩm thực Tô Châu bắt nguồn từ thời Đường – Tống. Điều này cho thấy đời sống thành thị Tô Châu thời ấy sung túc và xa hoa. Khi Bạch Cư Dị (白居易) làm thứ sử Tô Châu, ông đắp “đê Bạch Công” và nạo vét, thông các dòng kênh, khiến phong trào yến tiệc trên thuyền càng thịnh. Quan lại quyền quý, văn nhân thi sĩ và cả thương nhân, dân thường đều coi việc uống rượu, làm thơ trên thuyền là thú tao nhã. - **Thịt cừu Cangshu (藏书镇羊肉)** — Thịt cừu ở thị trấn Cangshu, Tô Châu là giống lai giữa cừu Dongshan và cừu thịt nhập khẩu từ Úc, cực kỳ mềm ngọt; dù chế biến cách nào cũng không có mùi hôi. - **Nhà hàng Laoqingtai (老庆泰)** — Nghe nói quán thịt cừu này đã có hơn 100 năm lịch sử, chủ quán hiện nay là đời thứ năm truyền nhân. (Trong Khách sạn Laoqingtai, Cangshu, quận Wuzhong (吴中区藏书老庆泰大酒店内), 0512-66248158) - **Phố Guanqian (观前街)** — Phố đi bộ Guanqian ở Tô Châu tương tự như Thiên Kiều ở Bắc Kinh hay Miếu Thành Hoàng ở Thượng Hải: vừa có các màn tạp kỹ biểu diễn, vừa tập trung nhiều món ăn vặt. Chỉ cần dạo qua phố Guanqian là bạn có đủ mọi thứ để ăn, uống và vui chơi. - **Phố Fenghuang** — Tọa lạc giữa các danh thắng như Vườn Wangshi, Tháp Shuangta, Chùa Dinghui và Cung Wanshou, phố tập hợp hàng chục nhà hàng mang ẩm thực các vùng miền, đua nhau thu hút thực khách. Tuy vậy, điều hấp dẫn du khách nhất vẫn là ẩm thực Tô Bang (Sūbāng cài) do chính chủ nhà là món Tô Bang. - **Nhà hàng Songhelou (chi nhánh phố Guanqian)** — Thành lập từ năm 1737, đây là nhà hàng Tô Bang chính gốc tiêu biểu nhất của Tô Châu, được xếp vào một trong bốn nhà hàng nổi tiếng nhất Trung Quốc. Cá quế xốt chua ngọt hình con sóc (Songshu guiyu) và lươn sốt dầu nóng (Xiangyou shanhu) là hai món đặc trưng. (Số 72 Taijian Nong, quận Pingjiang, 0512-67272285) - **Nhà hàng Deyuelou (chi nhánh Guanqian)** — Thành lập từ thời Gia Tĩnh nhà Minh, đây là cửa hàng lâu đời trăm năm, nơi bạn có thể thưởng thức mọi món Tô Bang có tên tuổi. (Số 43 Taijian Nong, phố Guanqian, quận Pingjiang, 0512-65222230) - **Nhà hàng Xiehe (chi nhánh phố Fenghuang)** — Cửa hàng mặt tiền giản dị, dễ bỏ lỡ nếu không để ý, nhưng hương vị lại vô cùng đậm đà chính gốc. Không thể bỏ qua tôm nõn xào thanh, thịt ba chỉ kho mật ong và lươn sốt dầu nóng. Đây là địa chỉ tốt mà chỉ người Tô Châu lâu năm mới biết. (Số 15 phố Fenghuang, quận Canglang, 0512-65117830) - **Cửa hàng Huangtianyuan (chi nhánh phố Guanqian)** — Huangtianyuan là cửa hàng bánh lâu đời trăm năm ở Tô Châu, sản xuất đủ loại bánh ngọt kiểu Tô Châu, trong đó bánh gạo nếp là nổi tiếng nhất. (Số 86 và 88 phố Guanqian) - **Quán mì Zhuhongxing** — Quán mì “lâu đời” chuyên món mì Tô Bang đặc trưng. Sợi mì mảnh và dai, topping đa dạng. Tùy theo loại topping mà giá cũng khác nhau. (Số 90 ngõ Bifeng) - **Cửa hàng Caizhizhai** — Caizhizhai ban đầu là một tiệm thuốc bắc vào đầu thời nhà Thanh. Về sau, nhờ các loại kẹo được ưa chuộng hơn, cửa hàng kẹo Tô Bang nổi tiếng nhất Tô Châu ra đời. Trong đó, kẹo hạt thông, bánh táo tàu nghiền và đậu phụ khô là nổi tiếng nhất. (Số 150 phố Shantang) - **Wufangzhai (chi nhánh Vườn Lưu Viên)** — Quán ăn lâu đời của Tô Châu. Cửa hàng vẫn giữ nguyên dáng vẻ của một quán ăn vặt phương Nam kiểu cũ, cổ kính, mang lại cảm giác như được quay ngược thời gian. (Số 41 đường Liuyuan) ## Mua sắm Thêu Tô (Sūxiù) là một trong bốn loại thêu nổi tiếng nhất Trung Quốc, trong đó thêu hai mặt của Tô Châu được xem là tuyệt kỹ. Trà Bích La Xuân (Bìluóchūn) ở vùng Đông Sơn và Tây Sơn là một trong mười loại trà danh tiếng nhất Trung Quốc (chất lượng tốt nhất là của cửa hàng “Sanwanchang” trên phố Guanqian). Tranh tết khắc gỗ Taohuawu cũng là đặc sản tiêu biểu nhất của Tô Châu. Tất cả đều có bán trên phố Guanqian. Hầu hết các con đường gần những khu vườn nổi tiếng đều có cửa hàng nhỏ bán thêu Tô, nhiều cửa hàng có thợ thêu ngồi thêu ngay tại chỗ. Mỗi bức thường có giá khoảng ¥100, còn những sản phẩm thêu tinh xảo thường bán được khoảng ¥500. ### Phố áo cưới Huqiu ### Hiệu sách Chengpin Đây là một khu phức hợp đời sống kết hợp đọc sách, thư giãn và mua sắm. Các sản phẩm bày bán đều có gu thiết kế rất riêng, bao bì cũng vô cùng tinh xảo, là nơi được giới văn nghệ trẻ yêu thích. - **Gần 300 cửa hàng áo cưới chuyên nghiệp** — Giá chỉ bằng một nửa so với các nơi khác, bạn nào có ý định kết hôn có thể đến chọn một bộ. (Phía nam khu thắng cảnh Hổ Khâu) ## Lưu trú Là một thành phố du lịch, Tô Châu rất thuận tiện về lưu trú. Hơn nữa, nội thành không quá rộng nên khoảng cách từ chỗ ở đến các điểm tham quan không quá xa. Khu cổ thành Tô Châu không ồn ào như các đại đô thị, lưu trú ở đó rất thoải mái, nhưng giá phòng tương đối cao. - **Khách sạn Ibis Styles – chi nhánh Suzhou Sanxiang** — (Số 1158 đường Sanxiang, 0512-81886777) - **Nhà trọ thanh niên Huxiangsi** — (Số 52 ngõ Tangjia, 18251111723) ## Điểm tham quan - **City Gate** (★★★★★): Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày; Thời gian cần thiết 0,5-1 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/city-gate - **Humble Administrator's Garden** (★★★★★): Giá vé Mùa thấp điểm ¥70; mùa cao điểm ¥80; Giờ mở cửa 7：30—17：30; Thời gian cần thiết Khoảng 3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/humble-administrator-s-garden - **Pingjiang Historic District** (★★★★): Giá vé Miễn phí; Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày; Thời gian cần thiết 1–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/pingjiang-historic-district - **Suzhou Museum** (★★★★): Giá vé Miễn phí (áp dụng chế độ đặt chỗ trước hoàn toàn, cần đặt trực tuyến); Giờ mở cửa 9:00—17:00 (đóng cửa vào thứ Hai); Thời gian cần thiết 2–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/suzhou-museum - **Lingering Garden** (★★★★★): Giá vé Mùa cao điểm ¥55; mùa thấp điểm ¥45; mùa cao điểm có buổi biểu diễn “Ngô Du Lan Huân” miễn phí; Giờ mở cửa 7：30—17：00; Thời gian cần thiết 1–2 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/lingering-garden - **Canglang Pavilion (Surging Wave Pavilion)** (★★★): Giá vé Mùa cao điểm ¥20; mùa thấp điểm ¥15; Giờ mở cửa 7：30—17：30; Thời gian cần thiết 1–2 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/canglang-pavilion-surging-wave-pavilion - **Master of the Nets Garden** (★★★★): Giá vé Mùa cao điểm ¥40, mùa thấp điểm ¥30; vé Vườn Đêm ¥100 (Vườn Đêm mở cửa từ giữa tháng 3 đến giữa tháng 11, 19:30—22:00); Giờ mở cửa Tháng 11: 07:30-17:00 (vườn đêm 18:25-21:40); tháng 3-10: 07:30-17:30; Thời gian cần thiết 1–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/master-of-the-nets-garden - **Lion Grove Garden** (★★★): Giá vé Mùa cao điểm ¥40; mùa thấp điểm ¥30; Giờ mở cửa 7:30—17:30 (tháng 3–10); 7:30—17:00 (tháng 11 đến tháng 2 năm sau); Thời gian cần thiết 1–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/lion-grove-garden - **Tiger Hill Scenic Area** (★★★★★): Giá vé Mùa cao điểm ¥70; mùa thấp điểm ¥60; Giờ mở cửa 7:30—17:30 (ngừng soát vé lúc 17:00); Thời gian cần thiết 1–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/tiger-hill-scenic-area - **Suzhou Ancient Grand Canal** (★★★★): Giá vé Miễn phí (vé thuyền du lịch thu riêng; trẻ em dưới 1,2 mét miễn vé thuyền, từ 1,2-1,4 mét nửa giá); Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày (giờ hoạt động của thuyền du lịch khác nhau theo mùa); Thời gian cần thiết 1-3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/suzhou-ancient-grand-canal - **Fengqiao Bridge and Hanshan Temple** (★★★★): Giá vé Vé vào Thắng cảnh Phong Kiều miễn phí; vé Chùa Hàn Sơn ¥20; trải nghiệm du thuyền “Đêm đậu thuyền ở Phong Kiều” ¥30; Giờ mở cửa Mùa cao điểm 7:00—17:15; mùa thấp điểm 7:30—17:00; Thời gian cần thiết 3–5 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/fengqiao-bridge-and-hanshan-temple - **Shantang Street** (★★★★): Giá vé Khu phố miễn phí; vé liên kết các điểm như Ngọc Hàm Đường, Hội quán Tuyền Châu, Hội quán Thiệu Hưng, sân khấu cổ, Sơn Đường Các, Hội cứu hỏa An Thái, Xưởng may Giang Nam, du thuyền đàn hát bình thoại ¥100. Thuyền điện ¥50/chiếc, hành trình 30 phút; thuyền chèo tay ¥80/chiếc; Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày; Thời gian cần thiết 3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/shantang-street - **Jinji Lake** (★★★): Giá vé Miễn phí; Giờ mở cửa Cả ngày; Thời gian cần thiết 2～4 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/jinji-lake ## Đi trong ngày & xa hơn - **Kunshan** (★★★): — https://cnatrip.com/vi/places/kunshan - **Dongshan** (★★★★): Giá vé 1. Vé liên hợp ¥150, bao gồm 5 điểm: Qiyuan (启园), Diaohua Lou (雕花楼), Zijin An (紫金庵), làng cổ Luxiang (陆巷古村) và Đảo Sanshan (三山岛) 2. Giá vé từng điểm: Qiyuan ¥45, Diaohua Lou ¥60, Zijin An ¥30, làng cổ Luxiang ¥65, Đảo Sanshan ¥78, Khu thắng cảnh Yuhua Shengjing ¥30, Cung Xuanyuan ¥10; Phố Tây Dongshan (东山西街) và Đảo Yushan (余山岛) miễn phí; Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày; Thời gian cần thiết 1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/dongshan - **Xishan** (★★★★): Giá vé Không thu phí vào cổng Xishan, nhưng các điểm tham quan bên trong cần mua vé. Chùa Luohan ¥10; Hang Linwu (Mei Yuan) ¥50; Núi Shigong ¥50; làng Mingyuewan ¥50; Vườn Guzhang ¥25; Đỉnh Piaomiao ¥80 (bao gồm xe tham quan); Dàrúyì Shèngjìng ¥80; Giờ mở cửa 8：00—16：30; Thời gian cần thiết 1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/xishan - **Mudu Ancient Town** (★★★★): Giá vé Vườn Yanjia ¥40; Hongyin Shanfang ¥40; Vườn Gusong ¥20; Bangyan Fudi ¥10. Vé liên hợp các điểm tham quan: ¥78, bao gồm Vườn Yanjia, Hongyin Shanfang, Vườn Gusong và Bangyan Fudi; Giờ mở cửa 01/11/2026-31/03/2027 08:30-16:30; 01/04/2027-31/10/2027 08:30-17:00; Thời gian cần thiết 1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/mudu-ancient-town - **Jinxi Ancient Town** (★★★★): Giá vé Vé người lớn ¥65; vé thuyền du ngoạn ¥130; Giờ mở cửa 8:00—16:30 (tháng 12 – tháng 3 năm sau) 8:00—17:00 (tháng 4 – tháng 11); Thời gian cần thiết 1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/jinxi-ancient-town - **Qiandeng Ancient Town** (★★★★): Giá vé Vào trấn miễn phí; các điểm tham quan bên trong thu phí. Vé combo ¥60, bao gồm: Nhà cũ Gu Yanwu (顾炎武故居), Bảo tàng Đăng Qiandeng (千灯灯馆), sân khấu cổ, Kỷ niệm Gu Jian (顾坚纪念馆), Kỷ niệm Xu Fu (徐福纪念馆), hiệu cầm đồ Yu (余氏典当行) và Công viên sinh thái Datang (大唐生态园); Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày; Thời gian cần thiết 1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/qiandeng-ancient-town - **Shajiabang** (★★★): Giá vé Mùa cao điểm (tháng 6–11): ¥100 Mùa thấp điểm (tháng 12 – tháng 5 năm sau): ¥70; Giờ mở cửa 8:00—16:30 (tháng 4–10) 8:00—16:00 (tháng 11 – tháng 3 năm sau) — https://cnatrip.com/vi/places/shajiabang - **Tongli Ancient Town** (★★★★★): Giá vé Vé liên hợp ¥100 (bao gồm 10 điểm tham quan: khu cổ trấn, Vườn Tuisi (退思园), nhà trưng bày, Luoxingzhou (罗星洲), Songshi Wuyuan (松石悟园), khu cảnh quan Zhenzhuta (珍珠塔景园), nhà cũ Chen Qubing (陈去病故居), Vườn Gufeng (古风园) và các điểm khác); Giờ mở cửa 08:00-17:15; Thời gian cần thiết 0,5-1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/tongli-ancient-town - **Luzhi Ancient Town** (★★★★): Giá vé Vé liên hợp ¥78; thuyền lớn ¥100 (ngồi được 5 người); thuyền đơn khoảng ¥10; Zhanglin Garden ¥20; Giờ mở cửa 8：00—17：00; Thời gian cần thiết 3-5 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/luzhi-ancient-town --- Nguồn: China Self-Guided Travel 2025 (《中国自助游》, Tianjin Science & Technology Press, Aug 2024), pp. 1022–1054. Giá vé, giờ mở cửa và thông tin phương tiện được ghi đúng như trong ấn bản tháng 8/2024 và có thể đã thay đổi. Luôn xác nhận với địa điểm trước khi đi.