# Cẩm nang du lịch Luoyang (洛阳) Henan Province · Hoa Trung, China · 12 địa điểm Canonical: https://cnatrip.com/vi/destinations/henan/luoyang ## Lịch trình nhanh - **Ngày 1:** Chùa Bạch Mã → Bảo tàng Thiên tử giá lục Chu vương thành → Công viên di chỉ quốc gia Thành Lạc Dương Tùy – Đường → Cổng Lệ Cảnh → Phố cổ Lạc Dương - **Ngày 2:** Bảo tàng Lạc Dương → Miếu Guanlin → Long Môn → Bạch Viên - **Ngày 3:** Luanchuan (núi Baiyun, núi Laojun, v.v. — có thể sắp xếp tùy thời gian và sở thích) ## Cảm nhận về nơi này - **Mẫu đơn:** Chỉ trong một ý nghĩ của Nữ hoàng Võ Tắc Thiên, mẫu đơn đã gắn bó với Lạc Dương. Năm 2011, Hội hoa mẫu đơn Lạc Dương tỉnh Hà Nam lần thứ 29 được nâng cấp thành Lễ hội văn hóa mẫu đơn Lạc Dương Trung Quốc. Trong thời gian lễ hội, hàng ngàn hàng vạn người đổ về Lạc Dương, không biết là mẫu đơn tô điểm cho Lạc Dương, hay Lạc Dương đã trao cho mẫu đơn một huyền thoại. - **Đường tam thái:** Là sản phẩm của thời kỳ hưng thịnh nhất trong lịch sử Lạc Dương, gốm Đường tam thái đến nay vẫn là biểu tượng của thành phố. Vừa đặt chân đến Lạc Dương, thứ đập vào mắt là những món đồ rực rỡ sắc màu này. Đàn ngựa tam thái nối nhau dọc các con phố, từng hàng từng dãy. Những con ngựa hay lạc đà bày bán trên vỉa hè như thể bước ra từ thời viễn cổ. Dù là lịch sử trầm hùng hay hiện tại có phần giản dị, gốm Đường tam thái luôn hiện diện xuyên suốt, dùng thái độ thẳng thắn nhất để khẳng định sự trường tồn. - **Cố đô mười ba triều đại:** Có lẽ lịch sử của chín triều đại từng đóng đô nơi đây quá nặng nề mà cũng quá huy hoàng, nên Lạc Dương dường như miễn cưỡng bước vào hiện đại hóa. Từ “thời thượng” hầu như không có chỗ đứng ở thành phố này; nhà cửa và cửa hàng trên phố so với nhiều thành phố mới nổi đã tụt lại khá xa, vẻ phồn hoa và đẹp đẽ xưa kia chỉ còn thấp thoáng ở đâu đó qua những mái hiên cong và ngói biếc. Còn người Lạc Dương thì sống với thái độ ung dung, thong thả, tự hào vì Long Môn, trồng mẫu đơn, và an nhiên trong nhịp sống chậm rãi. ## Cảm nhận ### Chuẩn bị và tư vấn ### Ngôn ngữ Tiếng địa phương Lạc Dương khá gần với tiếng phổ thông, khi du lịch tại đây sẽ không gặp trở ngại gì trong giao tiếp. ### Khí hậu và mùa du lịch Lạc Dương mùa xuân khô hanh, mùa hè nóng và mưa nhiều, mùa thu ôn hòa, mùa đông lạnh giá; nhiệt độ trung bình năm là 14,2℃. ## Di chuyển Lạc Dương giao thông thuận tiện, từng là một trong những điểm khởi đầu của Con đường tơ lụa cổ đại, và đến nay vẫn là đầu mối giao thông quan trọng của Trung Quốc. ### Đi lại ### Máy bay Sân bay Luoyang Beijiao (洛阳北郊机场) nằm trên núi Mang (Mangshan), cách trung tâm thành phố 13 km về phía tây bắc. Cơ sở vật chất đầy đủ, điều kiện không phận thuận lợi, các loại máy bay có thể cất hạ cánh suốt ngày đêm. Hiện có nhiều tuyến bay nội địa từ Lạc Dương đi Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thành Đô, Côn Minh và các thành phố khác. ### Đường sắt Lạc Dương là một ga lớn trên tuyến Lũng Hải (Longhai), nơi giao nhau của hai tuyến đường sắt Lũng Hải và Tiêu Chi (Jiaozhi). Có tàu trực tiếp đến Tế Nam Đông, Thượng Hải và Tây An; nhiều chuyến tàu đi Tây Bắc và Tây Nam cũng thường dừng tại Lạc Dương. ### Tàu cao tốc Ga cao tốc Lạc Dương là ga Longmen (龙门站), hiện từ Lạc Dương đi Tây An mất khoảng 1,5 giờ, đi Trịnh Châu chỉ khoảng 40 phút. Ga nằm trong thị trấn Longmen, đi xe buýt số 71 là tới Long Môn. ### Đường bộ Quốc lộ 310 và 207 giao nhau tại Lạc Dương. Hạ tầng đường bộ của thành phố phát triển nhanh trong những năm gần đây: đường cao tốc Kailuo (开洛高速公路, Lạc Dương → Trịnh Châu → Khai Phong) đã hoàn thành và thông xe, tuyến cao tốc Lạc Dương → Tam Môn Hiệp → Đồng Quan cũng đã khai thông. ### Giao thông nội thành Gần đây, nhiều công trình giao thông trọng điểm của thành phố được xây mới hoặc cải tạo, như cầu vượt đường Jiudu, đường Daobei, nút giao Dingding và cầu Mudan. Mạng lưới giao thông nhanh nội đô đang dần hình thành. Đa dạng phương tiện nội thành cùng xe khách đường dài đáp ứng đầy đủ nhu cầu di chuyển của du khách. Hiện nay, tàu điện ngầm Lạc Dương tuyến 1 và tuyến 2 đã đi vào hoạt động. - **Quầy vé hàng không** — - **Quầy hỏi đáp ga xe lửa** — - **Quầy hỏi đáp bến xe khách tổng Lạc Dương** — (Đối diện chéo với ga xe lửa, 0379-63239453) - **Ga cao tốc Luoyang Longmen (洛阳龙门站)** — ## Ăn uống Các món nguội của Lạc Dương thường dùng nhiều giấm, không dùng xì dầu, màu sắc rất thanh nhạt, hương vị cũng thanh mát, về cơ bản là vị của chính món ăn cộng thêm chút chua. Ớt xanh và các loại rau khác được thái sợi rất mảnh trộn vào món ăn, tác dụng tạo màu dường như còn lớn hơn tác dụng điều vị. ### Phương ngữ Người Lạc Dương gọi “淡” (nhạt) là “甜” (ngọt): muốn thêm chút muối thì đừng nói “加” (thêm), mà phải nói “长”. ### Cá trường thọ Món ăn có giá trị dược liệu. Đặc điểm là vị tươi, đủ cả ngọt, mặn, chua, đã có lịch sử hơn 1900 năm. Tương truyền, vào một mùa xuân, vua Đông Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú (刘秀) đi săn, qua núi Mang và đến bên bờ Hoàng Hà. Đến nơi xưa cảnh cũ, lòng người sảng khoái. Bỗng một con cá chép đỏ nhảy khỏi mặt nước, óng ánh dưới ánh nắng. Lưu Tú rất vui, liền sai người bắt về cung; ngự trù nghĩ ra cách hầm cùng kỷ tử, đặt tên là cá trường thọ. Sau khi ăn, Lưu Tú thấy tinh thần tốt hẳn, mệt mỏi tan biến; thường xuyên dùng món này, thân thể cũng khỏe mạnh hơn. Về sau món ăn truyền xuống dân gian, trở thành một món ngon nổi tiếng của Lạc Dương. ### Ẩm thực đặc sắc ### Quán gợi ý - **Tiệc nước Lạc Dương (洛阳水席)** — Món ăn đặc sắc nhất trong ẩm thực Lạc Dương. Vì món chính chủ yếu là món canh, lại được dọn từng món một nối nhau như mây trôi nước chảy, nên được gọi là tiệc nước; đây là món ăn truyền thống độc đáo của Lạc Dương. Vị ngọt, mặn, chua, cay, mỗi món một vị, tô to đĩa lớn, mặn chay đầy đủ. Từng được đưa vào hoàng cung, sau lại trở về dân gian và hình thành phong vị riêng. Ở Lạc Dương, đây là lựa chọn hàng đầu cho hỷ sự và tang sự, cũng như đãi khách. - **Mẫu đơn yến thái (牡丹燕菜)** — Làm từ củ cải trắng thái sợi, kết hợp với nhiều loại gia vị. Tương truyền tên gọi “燕菜” (yến thái) do Võ Tắc Thiên đặt, và đây là món không thể thiếu trong tiệc nước Lạc Dương xưa nay. - **Bữa sáng Lạc Dương** — Ngoài các món điểm tâm truyền thống như sữa đậu nành và quẩy, món đặc sắc nhất của bữa sáng Lạc Dương là “泡馍” (bánh mì ngâm). Khác với món mì ngâm thịt cừu của Tây An, “泡馍” ở Lạc Dương được dùng trong bát lớn, ăn no mới thôi; hình thức tuy không mấy trang nhã nhưng cực kỳ ngon miệng. Trong các món canh, đặc biệt đáng khen là canh thịt lừa, canh thịt bò và canh đậu phụ, những món này rất hiếm thấy ở nơi khác. - **Nhà hàng Zhenbutong (真不同)** — Nơi nổi tiếng nhất để thưởng thức tiệc nước Lạc Dương. Từ món nguội, món nóng đến món chính, món nào cũng “canh nước”. Có người thích, cũng có người không quen, nhưng nhất định phải thử “Mẫu đơn yến thái”. Tuy giá cả không hẳn phải chăng, nhưng thật sự xứng đáng với danh hiệu “thương hiệu lâu đời Trung Hoa (中华老字号)”. (Số 393, đường Zhongzhou Dong, khu thành cũ, thành phố Lạc Dương, 0379-63995080/63952609) ## Về đêm Chợ đêm Lạc Dương chủ yếu náo nhiệt nhờ các quầy ăn, đều treo biển “làm riêng tiệc nước”, và bàn nào cũng bày kín nhiều đĩa xào nhỏ. Phần còn lại của chợ đêm bán đủ thứ: sách, quần áo, hàng tiểu thủ công, nhưng dù về kiểu dáng hay chất lượng đều khó có thể coi là tốt. Gần chợ cũ khu nội thành có một số quán trà hát kịch, vừa có thể uống trà vừa nghe kịch Dự (豫剧), giá cả phải chăng. ## Mua sắm ### Đặc sản nên mua - **Gốm Đường tam thái phỏng cổ (仿古唐三彩)** — Mang tên như vậy vì kiểu dáng và quy trình chế tác rất giống đồ tam thái đời Đường. Ở Lạc Dương, sản phẩm này đã có lịch sử hơn trăm năm. Gồm bốn loại: nhân vật, động vật, đồ đựng và trang trí kiến trúc, trong đó các mẫu động vật như “ngựa Đường” và “lạc đà Đường” được ưa chuộng nhất. Thương hiệu nổi tiếng là “Cửu Đô” của Nhà máy Gốm Mỹ Thuật, trong đó sản phẩm do Công ty Công nghiệp Gốm Mỹ Thuật thành phố Lạc Dương bán tại khu Thất Lý Hà (Qilihe) là tinh xảo nhất. - **Đồ phỏng đồng cổ** — Bản phỏng chế của đồ đồng cổ. Lạc Dương vốn là nơi chế tác đồ đồng sớm nhất Trung Quốc. Gần đây, các mẫu kế thừa và phát huy như “Mã đạp phi yến”, “Tê giác” đã đạt đến mức khó phân biệt với đồ thật. - **Đèn cung Lạc Dương** — Thủ công mỹ nghệ truyền thống có nguồn gốc từ thời Đông Hán, mẫu mã đa dạng và mang đậm màu sắc địa phương. Các loại thường gặp gồm đèn vuông đầu trắng, đèn lụa đỏ, đèn đầu rồng lục giác, đèn ngựa chạy, đèn La Hán và đèn hai rồng tranh ngọc, trong đó đèn lụa đỏ nổi tiếng nhất. - **Nghiên Trừng Nê** — Một trong bốn danh nghiên của Trung Quốc, có đặc điểm mịn như ngọc đẹp, giữ mực không hao, tích mực không mục, mùa đông không đông cứng, mùa hè không khô, viết chữ vẽ tranh không bị mọt. - **Ngọc Mai Hoa** — Còn gọi là Nhữ Ngọc. Huyện Nhữ Dương thuộc thành phố Lạc Dương là nơi sản xuất duy nhất, đặc điểm nổi bật là bản thân viên ngọc đã có hoa văn mai ngũ sắc rực rỡ. Các sản phẩm ngọc Mai Hoa do Lạc Dương sản xuất gồm bộ trà cụ, bộ rượu cụ và đồ thủ công truyền thống. ## Lưu trú Đến Lạc Dương du lịch, bạn không cần lo không tìm được chỗ ở. Lạc Dương có nhiều khách sạn tiêu chuẩn sao cùng các nhà nghỉ phù hợp với du khách tự túc, đáp ứng nhu cầu của du khách ở nhiều mức chi tiêu khác nhau. - **Khách sạn Lạc Ẩn** — Khách sạn mang không khí nghệ thuật rõ nét, phòng sạch sẽ và rộng rãi. Khi lưu trú, bạn còn được xem phim miễn phí tại rạp chiếu bên cạnh. ## Điểm tham quan - **National Peony Garden** (★★★★): Giá vé ¥40; Giờ mở cửa 08:00-18:00 (chỉ mở cửa đón khách vào mùa hoa mẫu đơn nở vào tháng 4 hằng năm, thời gian còn lại không tiếp khách tham quan thông thường); Thời gian cần thiết 2～3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/national-peony-garden - **White Horse Temple** (★★★★★): Giá vé ¥35; Giờ mở cửa 7：40—18：40 (8/3—7/10) 8：00—17：30 (8/10—7/3); Thời gian cần thiết 2～3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/white-horse-temple - **Longmen Grottoes** (★★★★★): Giá vé Long Môn Thạch Quật, Bạch Viên và Chùa Hương Sơn áp dụng vé một lần, giá ¥90; Giờ mở cửa Tháng 11 - tháng 2 năm sau 08:00-18:00; tháng 3 - tháng 10 08:00-21:00; Thời gian cần thiết 3～5 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/longmen-grottoes - **Sui-Tang Luoyang City National Heritage Park** (★★★): Giá vé ¥120; Giờ mở cửa 9：00—22：00; Thời gian cần thiết 2–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/sui-tang-luoyang-city-national-heritage-park - **Guanlin Temple** (★★★★): Giá vé ¥40; Giờ mở cửa 8：30—17：30; Thời gian cần thiết 1–2 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/guanlin-temple - **Luoyi Ancient Town** (★★★★): Giá vé Miễn phí (cần mang theo chứng minh thư); Giờ mở cửa 09:00-22:30; Thời gian cần thiết 0.5–1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/luoyi-ancient-town - **Longtan Grand Canyon** (★★★★): Giá vé ¥80; Giờ mở cửa 7:00–17:30 (giờ mùa hè) 9:00–17:00 (giờ mùa đông); Thời gian cần thiết 0.5–1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/longtan-grand-canyon - **Daozhan Village** (★★★★): Giá vé ¥30; ¥50/người (đơn); ¥89.9/cặp (đôi); ¥100; Giờ mở cửa 9：00—18：00; Thời gian cần thiết 0.5–1 ngày; 2–4 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/daozhan-village ## Đi trong ngày & xa hơn - **Wangwu Mountain Scenic Area** (★★★★): Giá vé ¥50; Giờ mở cửa 8：00—18：00; Thời gian cần thiết 5–6 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/wangwu-mountain-scenic-area - **Hangu Pass Site** (★★★): Giá vé ¥75; Giờ mở cửa 09:00-17:00; Thời gian cần thiết 0.5–1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/hangu-pass-site - **Taihang Grand Canyon** (★★★★): Giá vé ¥140 (bao gồm xe tham quan); Giờ mở cửa 08:00-17:30; Thời gian cần thiết 1–2 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/taihang-grand-canyon - **Sanmenxia** (★★★): Giá vé Giá niêm yết (cần đặt trước); Giờ mở cửa Tháng 10 - tháng 3 năm sau 08:30-17:30; tháng 4 - tháng 9 08:30-18:30; Thời gian cần thiết 3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/sanmenxia --- Nguồn: China Self-Guided Travel 2025 (《中国自助游》, Tianjin Science & Technology Press, Aug 2024), pp. 2085–2106. Giá vé, giờ mở cửa và thông tin phương tiện được ghi đúng như trong ấn bản tháng 8/2024 và có thể đã thay đổi. Luôn xác nhận với địa điểm trước khi đi.