# Cẩm nang du lịch Wenchang (文昌) Hainan Province · Hoa Nam, China · 5 địa điểm Canonical: https://cnatrip.com/vi/destinations/hainan/wenchang ## Lịch trình nhanh - **Ngày 1:** Miếu Khổng Tử Văn Xương → Đỉnh Tongguling → Vịnh Trăng → Công viên Đá → Rừng dừa Đông Giao ## Cảm nhận về nơi này - **Quê hương Hoa kiều:** Văn Xương người đông đất hẹp, đất đai hơi cằn cỗi, nhưng có đường bờ biển dài và cảng cá tốt; tuy vậy vẫn không đủ để tự nuôi sống, nên người Văn Xương sớm đi xa sang Nam Dương mưu sinh gian khổ. Hơn 50 năm trước, nhiều Hoa kiều từ Malaysia và Indonesia trở về bám rễ ở Văn Xương, họ cũng mang đến nơi đây nhiều điều mới mẻ; nghe nói văn hóa trà sữa của Văn Xương chính là do Hoa kiều mang từ Nam Dương về. Về ngôn ngữ, Hoa kiều cũng để lại dấu ấn; trong bóng chuyền, từ “界外” (ra ngoài biên) người Văn Xương vẫn gọi là “outside”, đó là một minh chứng. - **Quê hương dừa:** Gọi Văn Xương là quê hương dừa là vì dừa ở đây rất nhiều: “dừa Văn Xương chiếm nửa Hải Nam”, điều này không ai dám tranh cãi. Vì thế ở Văn Xương, cây dừa đung đưa, hương dừa thoang thoảng; thứ bạn ăn, uống, chơi, có lẽ đều ít nhiều liên quan đến cây dừa, trái dừa, và cả món quà lưu niệm lúc ra về cũng được làm từ vỏ dừa. ## Cảm nhận ### Đèn hoa tre đan Đèn hoa tre đan Văn Xương nổi tiếng khắp tỉnh. Điều đặc biệt nằm ở hoa văn: trên thân đèn có thể thấy 72 chữ “Hỷ” đỏ lớn nhỏ và 36 chữ “Thọ”. Khi đưa đèn, phía dưới đèn hoa treo một chiếc đèn lồng hình tròn dài; đốt một cây nến nhỏ dưới đáy lồng, ánh nến xuyên qua, núi sông, hoa cỏ, nhân vật trên đèn hiện lên sống động; từng chiếc đèn rực rỡ sắc màu, bóng đèn duyên dáng. - tip: “Bǎng xì” Ở một số làng của Văn Xương, mỗi khi có việc vui, người dân đều “bǎng xì” để chúc mừng; mỗi khi Hoa kiều về quê, cũng “bǎng xì” để cảm tạ bà con; nếu dịp Tết không “bǎng xì” thì sẽ bù vào Tết Nguyên Tiêu. Kịch Quỳnh đã trở thành nơi gửi gắm tình cảm của người dân địa phương; phần lớn họ không quan tâm đến nội dung vở diễn, điều họ thực sự coi trọng là hình thức biểu diễn kịch Quỳnh ấy. ### Chuẩn bị và tư vấn ### Ngôn ngữ Tiếng Văn Xương từng được coi là chuẩn của tiếng Hải Nam, người dân địa phương vẫn chủ yếu nói tiếng Văn Xương. Người lớn tuổi nói tiếng Phổ thông có thể khó hiểu, giao tiếp sẽ hơi bất tiện, nhưng trao đổi với thế hệ trẻ thì không thành vấn đề. ### Khí hậu và mùa du lịch Khí hậu ôn hòa, nhiệt độ trung bình quanh năm là 23,9℃. Mỗi năm từ tháng 5–6 và tháng 8–10 là mùa mưa, tháng 8–10 cũng là mùa bão nhiệt đới và bão hoành hành; tránh được mùa bão là có thể thoải mái khám phá Văn Xương. ## Di chuyển ### Đi lại Văn Xương có giao thông đường thủy và đường bộ thuận tiện, hiện có gần 200 tuyến đường bộ chính; đường biển có thể đến trực tiếp các cảng trong nước và Đông Nam Á. Từ trung tâm thành phố đến Haikou chỉ 73 km, có xe khách nhanh tỉnh từ Haikou đến Văn Xương (khoảng ¥19), cũng có tàu cao tốc đường sắt vòng Đông chạy thẳng. ### Máy bay Cách Sân bay Quốc tế Mỹ Lan Hải Khẩu chỉ 36 km. ### Đường sắt Tuyến đường sắt cao tốc vòng Đông Hải Nam có ga Văn Xương; từ Haikou đến Văn Xương chỉ mất hơn 20 phút. ### Đường bộ Đường bộ thông suốt bốn phương tám hướng. Cao tốc Haiwen dài 56 km, về phía tây và phía nam đều kết nối được với Quốc lộ Haiyu Đông tuyến và cao tốc Đông tuyến. Tất cả các thị trấn trong thành phố đã thông đường bộ. “Hai cầu một đường”, gồm cầu vượt biển Qinglan, cầu vượt biển Puqian và đường cao tốc ven biển du lịch, đã rút ngắn đáng kể khoảng cách giữa Văn Xương và Haikou. ### Đường thủy Vận tải đường thủy chủ yếu có hai cảng lớn là cảng Qinglan và cảng Puqian, là cửa ngõ đường thủy phía đông đảo Hải Nam. ### Giao thông nội thành Phương tiện giao thông nội thành chủ yếu là xe ba bánh, tiếp theo là xe buýt, vì xe buýt có ít tuyến và ít chuyến. Trong thành phố có taxi, giá khởi điểm ¥8. - **Wenchang Qichezhan (文昌汽车站)** — (Số 275, đường Xinfeng, thành phố Văn Xương, 0898-63221392) ## Ăn uống ### Ẩm thực đặc sắc - **Gà Văn Xương** — Gà Văn Xương là một trong bốn món ăn truyền thống nổi tiếng nhất của Hải Nam, nổi bật với lớp da mỏng và giòn, thịt mềm, xương dai, đạt đủ “màu, vị, hình”, vang danh trong và ngoài nước. Ở Hải Nam, đặc biệt là ở Văn Xương, khi chủ nhà đãi khách, trên bàn nhất định phải có một đĩa gà Văn Xương trắng trẻo, thơm phức, để thể hiện lòng hiếu khách. Thành phố Văn Xương sản xuất nhiều gà Văn Xương, khắp thành thị và nông thôn đều có thể thưởng thức món gà luộc chặt Văn Xương. Gà Văn Xương nổi tiếng trong và ngoài nước, nên nhiều du khách đến Hải Nam du lịch, tham quan hay nghỉ dưỡng đều lấy việc thưởng thức một bữa gà Văn Xương làm điều thú vị. - **Bún Baoluo** — Loại bún này được làm từ gạo chất lượng cao, sợi bún trắng mịn. Ăn khô: trộn với thịt bò khô, đậu phộng, hạt vừng, măng, dưa chua, giá đỗ cùng dầu mè hoặc dầu đậu phộng, thêm chút ớt hoặc tiêu, vị tươi ngon, mềm mượt và thơm lừng. Ăn nước: kèm thịt heo nạc, gan heo, ruột heo, thận heo, lách heo, măng, dưa chua, v.v., vị đậm đà thanh ngọt, ăn nhiều cũng không ngán. - **Giấm Zaopo** — Còn gọi là “giấm phụ nữ” hay “giấm Tám Tháng Ba” (三八醋). Được làm từ bã rượu còn lại sau khi nấu rượu, thêm ít ớt, tỏi, dầu rồi đun sôi. Loại giấm này nổi tiếng nhất ở Puqian thuộc Văn Xương, Haikou cũng có vài cửa hàng. Khi thêm rong biển sợi, rau biển, củ kiệu, tạng bò, tạng heo hoặc hải sản vào giấm bã rượu, vị chua cay kích thích khẩu vị, rất được ưa chuộng. - **Thịt bò khô Jinshan** — Thịt bò khô Jinshan chú trọng kỹ thuật pha chế, được làm từ thịt bò béo chắc được chọn kỹ. Sau khi ướp gia vị một thời gian, thịt được cho vào nồi đun, rồi phơi khô; sau khi phơi, lại cho vào chảo và nướng trên lửa. Theo cách làm này, thịt bò khô Jinshan có hương vị đặc biệt thơm ngon, khi ăn chấm với nước chấm giấm và ớt lại có một phong vị khác. - **Cơm gà Văn Xương** — Quy trình chế biến rất cầu kỳ: vo sạch gạo chất lượng, để ráo nước; đun nóng chảo bằng lửa lớn, dùng mỡ gà phi thơm tỏi băm, rồi cho gạo vào xào đến độ vừa, sau đó thêm nước dùng gà và nấu chín. Món cơm gà này béo mượt, mềm trơn, thơm phức, ăn no không ngán, sau bữa ăn hương vị vẫn đọng lại nơi răng và má. ## Mua sắm Thành phố Văn Xương có hơn mười xưởng chế biến đồ thủ công du lịch và quà lưu niệm. Sản phẩm chủ yếu là điêu khắc dừa, điêu khắc vỏ sò, có hơn 80 chủng loại. Sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ, Canada và hơn mười quốc gia, vùng lãnh thổ khác. Ngoài ra, dừa là đặc sản nổi tiếng nhất của thành phố Văn Xương. Ở Văn Xương, bạn không chỉ có thể thưởng thức dừa xanh ngọt thanh, mà còn có thể mua dừa nạo, dừa sợi, dừa khối, kẹo dừa, bánh quy sữa dừa và nhiều loại thực phẩm hương dừa do địa phương sản xuất. ## Lưu trú Thành phố Văn Xương không quá lớn, nhưng khách sạn, nhà nghỉ lại rất nhiều và tập trung ở trung tâm, giao thông vô cùng thuận tiện. Ngoài ra, các nhà nghỉ gia đình lớn nhỏ rải rác trong nội thành kinh doanh rất phát đạt, cũng đã trở thành điểm lưu trú quan trọng của Văn Xương. ## Điểm tham quan - **Tongguling** (★★★★): Giá vé Giá từ 45 tệ (¥) (trẻ em dưới 1,2 m miễn phí; từ 1,2 m trở lên đến dưới 18 tuổi giảm nửa giá; từ 70 tuổi trở lên miễn phí, 60-69 tuổi giảm nửa giá; học sinh/sinh viên giảm nửa giá; quân nhân/lính cứu hỏa miễn phí, v.v.); Giờ mở cửa 09:00-18:00; Thời gian cần thiết 3–4 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/tongguling - **Shitou Park** (★★★★): Giá vé Giá từ 24 tệ (¥); Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày; Thời gian cần thiết 1-3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/shitou-park - **Dongjiao Coconut Grove** (★★★★): Giá vé Miễn phí; Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày; Thời gian cần thiết 0,5–1 ngày — https://cnatrip.com/vi/places/dongjiao-coconut-grove - **Gaolong Bay** (★★★): Giá vé Miễn phí; Giờ mở cửa Mở cửa cả ngày; Thời gian cần thiết 1–2 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/gaolong-bay - **Wenchang Confucius Temple** (★★★): Giá vé ¥15; Giờ mở cửa 8：00—17：30; Thời gian cần thiết 1 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/wenchang-confucius-temple --- Nguồn: China Self-Guided Travel 2025 (《中国自助游》, Tianjin Science & Technology Press, Aug 2024), pp. 2506–2516. Giá vé, giờ mở cửa và thông tin phương tiện được ghi đúng như trong ấn bản tháng 8/2024 và có thể đã thay đổi. Luôn xác nhận với địa điểm trước khi đi.