# Cẩm nang du lịch Haikou (海口) Hainan Province · Hoa Nam, China · 8 địa điểm Canonical: https://cnatrip.com/vi/destinations/hainan/haikou ## Lịch trình nhanh - **Ngày 1:** Phố cổ Qilou → Vạn Lục Viên (Wanlü Yuan) → Đền Ngũ Công (Wugong Ci) → Khu bảo tồn thiên nhiên rừng ngập mặn Đông Trại Cảng ## Cảm nhận về nơi này - **Phong tình dừa:** “Thành phố Dừa” (椰城) là một tên gọi khác của Hải Khẩu. Ngày xưa, Hải Khẩu là một thị trấn nhỏ yên tĩnh, với những con phố sạch đến mức có thể đi chân trần và hàng dừa đung đưa trong gió. Đó là ký ức của nhiều người về Hải Khẩu. Dù sự phát triển kinh tế đã mang đến những tòa nhà cao tầng và đám đông du khách ồn ào, cây dừa vẫn là chủ đề bất biến của Hải Khẩu và vẫn là biểu tượng của sự “lãng mạn”. - **Quán trà “Lão ba”:** Quán trà ở Hải Khẩu có ở khắp nơi, đặc biệt là kiểu quán trà vỉa hè. Những quán ít trang trí, trông còn hơi sơ sài, được người dân địa phương gọi là “quán trà Lão ba”, và là nơi thư giãn thường xuyên nhất trong đời sống hằng ngày của người dân. - **Trường thọ:** Theo thống kê, tuổi thọ trung bình của người Hải Nam đứng đầu cả nước. Nắng dồi dào, không khí trong lành, nguồn nước sạch hạng nhất… Những điều kiện tự nhiên giúp cuộc sống thêm tốt đẹp này không phải nơi nào cũng có, nhưng Hải Nam thì có đủ, nên việc Hải Nam trở thành tỉnh trường thọ cũng không có gì lạ. ## Cảm nhận ### Phương ngôn Hải Nam Phương ngôn Hải Nam rất thú vị và giàu nội hàm văn hóa. Ví dụ, miền Bắc gọi việc đi chợ phiên là “赶集” hoặc “赶墟”, còn phương ngữ Hải Nam gọi là “发市”. Chữ “发” ở đây là “phát tài”, thể hiện mong ước của người dân: chợ càng “phát” thì người trao đổi hàng hóa càng đông, nghĩa là hàng hóa phong phú và cuộc sống dễ chịu hơn. Miền Bắc gọi việc “过日子” (sống qua ngày) còn phương ngữ Hải Nam gọi là “做吃”. Cách nói này không chỉ phản ánh hoàn cảnh của người dân trong xã hội kinh tế lạc hậu, năng suất thấp ngày trước, rằng “ăn là để làm, làm là để ăn”, mà còn thể hiện triết lý sống giản dị: “đời người muốn ăn thì phải làm, có làm mới có ăn”, và cũng nói lên khát vọng được ăn no sau những ngày lao động vất vả. ### Chuẩn bị và tư vấn ### Ngôn ngữ Tiếng Hải Nam thuộc phương ngữ Mân Nam, người nói nhìn chung có giọng Văn Xương. Dùng tiếng phổ thông để giao tiếp với người địa phương không khó, chỉ là nhiều người có giọng địa phương rất nặng nên nghe khá vất vả. ### Khí hậu và mùa du lịch Nhiệt độ trung bình năm của Hải Khẩu là 23.8℃. Từ tháng 6 đến tháng 9 là mùa bão, tốt nhất đừng đến Hải Nam du lịch vào thời gian này, đặc biệt Văn Xương và Quỳnh Hải được gọi là “hành lang bão”. Thời điểm du lịch tốt nhất là từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. ## Di chuyển ### Di chuyển đến và đi Hải Nam là một hòn đảo nằm xa đại lục, nên máy bay và tàu thủy là phương tiện chính để đến và rời khỏi Hải Nam. ### Máy bay Sân bay quốc tế Mỹ Lan (Meilan) Hải Khẩu cách trung tâm thành phố chỉ 25 km, có hơn 60 đường bay đến các thành phố lớn trong nước, cũng có đường bay đến Hồng Kông, Bangkok, Kuala Lumpur và Singapore. ### Giao thông giữa sân bay và nội thành 1. Xe buýt sân bay: có 4 tuyến. Tuyến 1 đến Khách sạn Suối nước nóng Xinyuan, tuyến 2 đến bến xe phía Tây, tuyến 3 đến Khu phố cổ, tuyến 4 đến Đại học Hải Nam. Giá vé ¥20. 2. Xe buýt: Tuyến 21 (Khu Yinhai Huayuan — sân bay Meilan), giá vé ¥5; tuyến 41 (Khu Aihua — sân bay Meilan), giá vé ¥6. 3. Tàu điện: Ga Meilan nằm ngay cạnh sân bay Meilan, đi đến ga Hải Khẩu Đông mất khoảng 10 phút, giá vé ¥4~8. ### Đường sắt Tuyến đường sắt Quảng Hải (Yuehai) là tuyến đường sắt đầu tiên của Trung Quốc vượt eo biển. Từ khi khai thông vào tháng 1 năm 2003, tuyến vẫn luôn gánh vác nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa bận rộn. Ngày 5 tháng 12 năm 2004, chuyến tàu khách xuyên biển đầu tiên K408 chính thức khai thác, từ đó “thiên hiểm biến thành đường thông”. Đường sắt cao tốc Đông Hải Nam xuất phát từ Hải Khẩu, đi qua Văn Xương, Quỳnh Hải, Vạn Ninh, Lăng Thủy và đến thẳng Tam Á, toàn tuyến chỉ mất 90 phút. Tàu chạy hai chiều Tam Á — Hải Khẩu Đông, mỗi ngày từ 6:10 đến 21:35, khiến tuyến đường Đông Hải Nam lại trở thành điểm đến nóng của du khách. ### Nhập gia tùy tục “Tiểu muội”, “đại tỷ”: Ở Hải Nam không nên gọi nhân viên phục vụ là “tiểu thư” (小姐), vì người địa phương cho rằng cách gọi này thiếu tôn trọng. Thường gọi người trẻ là “tiểu muội” (小妹), còn người lớn tuổi là “đại tỷ” (大姐). ### 《Ấn tượng · Đảo Hải Nam》 Cùng dòng với 《Ấn tượng · Lưu Tam Tỷ》 ở Quế Lâm, cùng do đạo diễn Trương Nghệ Mưu thực hiện, địa điểm biểu diễn nằm ở Nhà hát Ấn tượng phía đông Bãi biển Jiari, nhưng nhìn chung được đánh giá không cao bằng 《Ấn tượng · Lưu Tam Tỷ》. - ticket: Vé thường ¥238 - phone: 0898-60898888 ### Đường bộ Hải Khẩu là đầu mối giao thông chính của toàn bộ mạng lưới đường bộ đảo Hải Nam. Các bến xe Hải Khẩu, Bến xe Đông, Bến xe Nam, Bến xe Tây… đều có xe khách đi các nơi trong đảo như Tam Á, Văn Xương, Vạn Ninh, Lăng Thủy, Tongshi… Từ Hải Khẩu đi Tam Á, bạn cần đến Bến xe Đông, cứ nửa giờ có một chuyến; trong đó vé xe ghế ngồi cao cấp hạng hai là ¥69, vé xe điều hòa ghế hạng trung là ¥50. Đạm Châu là đầu mối giao thông phía tây Hải Nam, Quốc lộ Hải–Du Tây chạy qua toàn thành phố, mỗi ngày đều có chuyến cố định đi Quảng Châu và các thành phố trong tỉnh Hải Nam. Ở các huyện thành Hải Nam có thể thuê xe buýt nhỏ (xe trung chuyển) đến các điểm tham quan; trên đường cao tốc không có trạm thu phí, chi phí này được tính vào giá xăng nên giá xăng ở đây cao hơn các tỉnh khác. Cảng Tú Anh ở Hải Khẩu có tàu khách đi về Quảng Châu, Thâm Quyến, Bắc Hải và các nơi khác; mỗi ngày đều có tàu đi về Hải An (Trạm Giang), trong vòng 24 giờ, cứ mỗi giờ có một chuyến tàu hoặc tàu khởi hành khi đã đủ khách. Giờ khởi hành Quảng Châu: thứ Hai, thứ Tư, thứ Sáu, khởi hành lúc 15:30 Thâm Quyến: thứ Hai, thứ Tư, thứ Sáu, khởi hành lúc 16:30 Bắc Hải: khởi hành lúc 20:00 mỗi ngày Hải An (Trạm Giang): mỗi ngày từ 6:00—23:00, cứ mỗi giờ một chuyến hoặc khởi hành khi đã đủ khách ### Giao thông nội thành ### Xe buýt Có hơn 40 tuyến xe buýt, giá vé ¥1～2, không có người bán vé trên xe. Có loại “xe buýt điều hòa lạnh” (gōngqì lěngbā) giá ¥1, tốt hơn xe buýt thông thường nhiều. Thời gian hoạt động thường từ 6:00—23:00. ### Xe du lịch Giữa các điểm tham quan chính ở Hải Khẩu có xe buýt tham quan tuyến riêng. Đã mở 6 tuyến du lịch chuyên biệt nối các điểm như Vườn động vật hoang dã, Công viên địa chất Quần núi lửa, Công viên Baishamen, Công viên Wanlü và nhiều nơi khác, giá vé ¥14～17. Ngoài ra còn có tuyến Du 1 và Du 2 nối một số điểm tham quan (điểm xuất phát là Đền Ngũ Công, toàn tuyến ¥4). Tuyến xe buýt du lịch “Xīn Měilán Hào” (Tân Mỹ Lan): chia tuyến A và tuyến B, đi thẳng đến 6 danh thắng trong thành phố gồm Thư viện Quỳnh Đài, Đền Ngũ Công, Nơi ở cũ của Hải Thụy, Công viên Wanlü, Pháo đài cổ Tú Anh và Mộ Hải Thụy, giá vé ¥5. ### Lưu ý khi mua trái cây 1. Những “nông trại trái cây” mà hướng dẫn viên đoàn du lịch đưa bạn đến thường đắt gấp mấy lần, đừng mua ở đó. Tốt nhất nên đến chợ nông sản nơi người dân địa phương đi mua thực phẩm. 2. Khi đi máy bay mà muốn mang theo trái cây, tốt nhất nhờ chủ hàng đóng gói vào thùng; nếu không, ra sân bay sẽ phải trả phí đóng gói rất cao. 3. Tuyệt đối đừng mua loại trái cây mà chủ hàng giới thiệu nhưng bạn không biết rõ, ví dụ loại “kỳ mật quả” trông giống dưa lưới, được quảng cáo là “vua trái cây Hải Nam”, “tưới bằng nước biển”, v.v. Thực chất đó chỉ là “dưa lưới tròn”, vị không ngon lắm. Nếm thử thì không sao, nhưng không cần mua nhiều. 4. Người dân địa phương Hải Nam làm ăn tương đối thật thà. ### Tham quan Đền Ngũ Công 1. Ngũ Công gồm: Lý Đức Dụ (Đường), Lý Cương (Tống), Lý Quang (Tống), Triệu Đỉnh (Tống), Hồ Thuyên (Tống). 2. Đối diện Đền Ngũ Công là Bảo tàng Hải Khẩu; có thể tham quan liền mạch Đền Ngũ Công, Đền Tô Công và Bảo tàng Hải Khẩu. ### Lẩu dê Shishan Để thưởng thức lẩu dê Shishan, bạn nên đến gần Công viên địa chất Quần núi lửa, nơi có rất nhiều quán ăn ngoài trời. - **Tra cứu bằng giọng nói Sân bay quốc tế Mỹ Lan Hải Khẩu** — - **Công ty Hàng không Nam Phương Hải Nam** — ## Ăn uống Ẩm thực Hải Nam là một trường phái ẩm thực địa phương mang hương vị riêng. Nhà hàng ở Hải Nam chủ yếu có ba loại: nhà hàng hải sản, quán gà vịt và quán ăn vỉa hè (đại bài đường). Khách sạn nào cũng có bể cá, các loại hải sản muốn ăn cứ chọn rồi vớt lên, rất tiện. Gà Văn Xương của Hải Nam nổi tiếng, nhiều quán gà ở đây chủ yếu bán gà Văn Xương kèm vài món xào đơn giản. Ngoài ra, các món ăn vặt đặc trưng của Hải Nam cũng rẻ và thực tế. ### Phố ẩm thực đặc sắc Ở Hải Khẩu, muốn ăn hải sản nên đến cầu Tân Bộ, phố Bản Kiều trên đường Văn Minh Đông, hoặc đến bến tàu của Trạm bảo vệ Cảng Đông Trại để thưởng thức “hải sản Khúc Khẩu”; cua xanh, cua gạch, sò huyết, hàu và tôm sú là ngon nhất. Ở các khu này có nhiều quán vỉa hè nhận chế biến hải sản, chủ quán sẽ giúp bạn chọn hải sản, thậm chí mặc cả giúp. Dĩ nhiên họ chủ yếu kiếm phí chế biến, khoản này cũng không đắt, thường tính theo đơn giá món ăn nhân với trọng lượng. Phố ẩm thực Guomao Jinlong và đường ven sông Hải Điền 2 trên đảo Hải Điền là những khu tập trung nhiều quán ăn nhất Hải Khẩu, hầu hết các món đặc trưng khắp cả nước đều có thể tìm thấy ở đây. ### Món ăn đặc sắc ### Món ăn vặt đặc sắc - **Lẩu dê Shishan** — Một loại dê đen. Người dân địa phương dùng thịt xương dê con để nấu lẩu, hương vị đặc biệt và thơm ngon, không nên bỏ lỡ. - **Vịt Jiaji** — Thường gọi là “vịt Tây” (番鸭), thịt thanh mát và giòn mềm. - **Gà rắn dừa** — Nước canh trong, vị đậm đà, hương thơm lan tỏa, giàu dinh dưỡng và cũng có thể dùng như món bồi bổ. - **Gà sữa dừa Hải Nam** — Thịt gà mềm mại, hương dừa đậm đà, giá trị dinh dưỡng cao. - **Đậu phụ Qiongshan tứ bảo** — Thực ra không phải đậu phụ thật, mà là một món ăn đặc sắc được chế biến từ trứng gà và các gia vị khác. - **Viên mực Hải Nam** — Viên mực màu trắng sáng, dai dai, giòn sần sật khi cắn, vị tươi ngon. - **Tôm tỳ bà muối gừng** — Được đặt tên vì hình dáng giống đàn tỳ bà, độ tươi ngon thì khỏi phải nói. - **Bún Hải Nam (Hainan fen)** — Món ăn vặt mang đậm bản sắc nhất của Hải Nam. Bún Hải Nam có hai loại là bún thô và bún mịn. Bún thô có cách chế biến khá đơn giản; bún mịn thì cầu kỳ hơn, phải trộn cùng nhiều loại nguyên liệu, gia vị và nước sốt đặc, rồi ngâm để ăn, gọi là “bún ngâm”. Bún Hải Nam thường chỉ loại bún ngâm này. - **Bánh xếp Hải Nam (Hainan jianbing)** — Nguyên lý làm tương tự bánh nghìn lớp, nhiều lớp mỏng, bên ngoài giòn, bên trong mềm, mặn ngọt vừa phải, hương thơm đậm đà. - **Bánh nếp dừa (Yesi nuomi ba)** — Món ăn vặt quen thuộc ở Hải Nam. Nguyên liệu chính là bột nếp làm vỏ, nhân gồm dừa tươi sợi, mè, đậu phộng rang nghiền, đường trắng và các loại khác, gói bằng lá dứa dại thành những chiếc bánh tròn khoảng 5 cm. Ngọt mà không ngấy, thơm ngon dễ ăn. - **Bánh củ cải Hải Nam (Hainan luobo gao)** — Món ăn truyền thống của Hải Nam, lấy bột gạo nếp và củ cải trắng thái sợi làm nguyên liệu chính, các phụ liệu khác có thể thay đổi tùy ý. Mặt bánh điểm xanh đỏ, hương vị khá ngon. - **Bánh lá dứa cốt dừa (Yezhi banlan gao)** — Hương dừa quyện với hương lá dứa thơm nồng, vào miệng thanh mát, ngọt mượt dễ nuốt, lại có công dụng thanh nhiệt, kiện tỳ và dưỡng vị. ## Về đêm Chợ đêm phố Xinnixi (Tân Ni Tây Lộ) nằm ở khu phố cổ, các quầy hàng bán đủ loại đồ nướng, đồ kho và món nhắm rượu, hương vị đậm đà đúng chất địa phương, cực kỳ rẻ. Buổi tối có thể dạo “chợ đêm ẩm thực”, nơi đây là điểm lý tưởng để thưởng thức trọn vẹn ẩm thực Hải Nam. Chợ đêm chủ yếu tập trung ở bến Tân Cảng, đường Đức Thắng Sa, đối diện Đại học Hải Nam và một số nơi khác, thường hoạt động đến 2 giờ sáng. ### Hát địa phương Quỳnh kịch, còn gọi là Hải Nam hí, là loại hình kịch địa phương của tỉnh Hải Nam, cùng với Việt kịch Quảng Đông, Triều kịch và Hán kịch được gọi chung là bốn loại hình kịch lớn của Lĩnh Nam. Vì bắt nguồn từ Quỳnh Châu Hải Nam (nay là quận Quỳnh Sơn) nên được gọi là Quỳnh kịch. Các vở diễn tiêu biểu gồm Hồng Diệp Đề Thi, Trương Văn Tú, Sưu Thư Viện, Cẩu Hàm Thoa Vàng, v.v. Quỳnh kịch từng thịnh hành ở Đông Nam Á như Singapore, Malaysia và Indonesia, và còn được gọi là “san hô đỏ Nam Hải”. ## Mua sắm Đặc biệt nên mua đồ chạm khắc từ dừa, cây cảnh san hô và pha lê tự nhiên. Đồ chạm dừa là món trang trí khá đẹp mắt, bán khắp đường phố ngõ hẻm, mẫu mã phong phú và giá rẻ. Ngoài ra còn có tranh khảm vỏ sò, với các đề tài như rừng dừa, Thiên Nhai Hải Giác, thường có tông trắng, đỏ, xanh lá, được nhiều người yêu thích nhờ chạm khắc tỉ mỉ. Đáng nhắc đến là pha lê tự nhiên Hải Nam, trong suốt sáng long lanh, gia công thành vòng tay, dây chuyền, bông tai, trâm cài ngực rất đẹp. ### Đặc sản nên mua Các mặt hàng thủ công chủ yếu gồm đồ chạm dừa, tranh gỗ, chạm gỗ, tranh cánh bướm, ngọc trai biển, pha lê tự nhiên, hạt đậu đỏ Hải Nam, chuỗi hạt Phật, đồ mây tre. Trái cây nhiệt đới chủ yếu gồm dừa, chuối tiêu, mít, bưởi, sầu riêng, chuối, chanh, me, ô liu và một số loại khác. Đặc sản địa phương có thực phẩm chế biến từ dừa, hải sản khô, cà phê, hạt tiêu, mứt trái cây nhiệt đới, hạt điều... Ngoài ra, đặc sản Hải Nam còn có bột chua, ốc chân gà, cá mú, mực, giun cát, cua tỳ bà, ngọc trai, cau, ớt lồng đèn. ## Lưu trú Haikou có rất nhiều khách sạn và phân bố khá tập trung, nói không ngoa là cứ mười bước có một nhà, thường có thể giảm giá còn 70–80%. Trong số các khách sạn cao cấp bốn, năm sao có thể kể đến Huandao Taide Hotel, Jinhai'an Luodun Hotel, Baohua Haijing Hotel, v.v. - **Khách sạn Haikou Meijing Haijing** — (Số 16 đại lộ Binhai, 0898-66206888) - **Khách sạn Hàng không Hải Nam** — Điều kiện lưu trú bình thường, nhưng giao thông rất thuận tiện. (Số 9 đường Haixiu, 0898-31289888) ## Điểm tham quan - **Holiday Beach** (★★★): Thời gian cần thiết 4 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/holiday-beach - **Old Town and Qilou Old Street** (★★★★): Thời gian cần thiết 2 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/old-town-and-qilou-old-street - **Five Lords Shrine** (★★★★): Giá vé ¥48; Giờ mở cửa Ca ngày: 8:00—18:00; ca đêm: 18:00—23:00; Thời gian cần thiết 2 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/five-lords-shrine - **Wanlyu Park** (★★★★): Thời gian cần thiết 2～3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/wanlyu-park - **Mission Hills Huayi Feng Xiaogang Movie Commune** (★★★★★): Giá vé Vé liên hợp ba khu danh thắng ¥238, có thể mua trên các nền tảng trực tuyến như Meituan, tương đối ưu đãi; ¥35; ¥10; Giờ mở cửa 9:00—22:00: thời gian tốt nhất để tham quan khu, các cửa hàng hoạt động bình thường và chương trình biểu diễn được duy trì, đối tượng chủ yếu là khách lẻ và khách đoàn; 22:00—9:00 hôm sau: thời gian kinh doanh của nhà trọ trong khu danh thắng, đèn đường trong khu được bật sáng, đối tượng chủ yếu là khách lưu trú và khách có thẻ thành viên; 9:00—18:00; Thời gian cần thiết 3～6 giờ; 2～3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/mission-hills-huayi-feng-xiaogang-movie-commune ## Đi trong ngày & xa hơn - **Hainan Tropical Wildlife Park and Botanical Garden** (★★★): Giá vé ¥158; Giờ mở cửa 9:30–17:30 (thứ Hai đến thứ Sáu) 9:00–17:30 (cuối tuần); Thời gian cần thiết 2–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/hainan-tropical-wildlife-park-and-botanical-garden - **Volcanic Cluster Global Geopark** (★★★★): Giá vé ¥54; Giờ mở cửa 8：00—18：00; Thời gian cần thiết 2–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/volcanic-cluster-global-geopark - **Dongzhaigang Mangrove Nature Reserve** (★★★★): Giá vé Miễn phí; Giờ mở cửa 9：00—17：30; Thời gian cần thiết 2–3 giờ — https://cnatrip.com/vi/places/dongzhaigang-mangrove-nature-reserve --- Nguồn: China Self-Guided Travel 2025 (《中国自助游》, Tianjin Science & Technology Press, Aug 2024), pp. 2489–2506. Giá vé, giờ mở cửa và thông tin phương tiện được ghi đúng như trong ấn bản tháng 8/2024 và có thể đã thay đổi. Luôn xác nhận với địa điểm trước khi đi.