# Panduan perjalanan Zhongshan (中山) Guangdong Province · China Selatan, China · 5 tempat Canonical: https://cnatrip.com/ms/destinations/guangdong/zhongshan ## Itinerari ringkas - **Hari 1:** Muzium Kediaman Sun Yat-sen → Zhongshan Film & TV City → Kampung Yakou - **Hari 2:** Gunung Wugui → Xianzong Longyuan → Taman Peringatan Sun Wen → Kampung Air Lingnan ## Suasana tempat ini - **Kediaman Tokoh Agung:** Sebagai kampung halaman tokoh agung Sun Yat-sen, di bandar yang merupakan satu-satunya bandar di China yang dinamakan sempena nama tokoh ini, tarikan yang paling banyak ditemui tentulah tempat-tempat peringatan kepada Sun Yat-sen. Selain itu, penghijauan dan kebersihan bandar ini meninggalkan kesan mendalam kepada setiap pelawat yang datang kerana namanya. Walaupun berjalan di jalan raya sepanjang hari dengan memakai kasut kulit, kasut anda masih cukup berkilat untuk memantulkan imej diri anda. - **Berpaksikan Manusia:** Pembangunan Zhongshan yang berpaksikan manusia terkenal di selatan China. Hampir semua taman di bandar ini dibuka secara percuma, terdapat banyak ruang awam di mana manusia dan alam hidup selaras, serta kesedaran alam sekitar yang sangat tinggi. Ini menjadikan Zhongshan berada di kedudukan teratas dalam senarai “Bandar Pelancongan Cemerlang China”, dan pada 1997 bandar ini memenangi Anugerah Habitat PBB. ## Suasana ### Perayaan Zhongshan Bermula pada 1988, setiap tahun pada hari ketujuh Tahun Baru Cina, yang secara tradisinya dikenali sebagai “Hari Manusia” (人日), Bandar Zhongshan menetapkannya sebagai hari Perarakan Amal Sepuluh Ribu Orang di seluruh bandar. Aktiviti ini diadakan untuk menyemarakkan semangat kemanusiaan Sun Yat-sen serta memajukan kebajikan sosial dan kesejahteraan masyarakat. Setiap tahun temanya berbeza, seperti menghormati warga emas dan membantu orang kurang upaya, membina hospital kemanusiaan, atau memajukan pendidikan. Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, tarikh aktiviti ditukar kepada hari ke-15 bulan pertama kalendar lunar. ### Persediaan & Maklumat ### Bahasa Walaupun dialek Lingnan sukar difahami, Zhongshan ialah Bandar Pelancongan Cemerlang China dan bahasa Mandarin sudah sangat meluas digunakan. ### Iklim & Musim Melawat Zhongshan terletak di latitud rendah, seluruh kawasannya berada di selatan Garis Balik Utara, dan beriklim monsun subtropika. Ciri utamanya ialah sinaran matahari yang mencukupi dan hujan yang lebat. Purata suhu bulanan paling rendah ialah 13℃ pada Januari, dan paling tinggi 29.6℃ pada Julai. Musim panas kerap hujan dan musim sejuk agak dingin; musim bunga dan musim luruh ialah masa terbaik untuk melawat Zhongshan. ## Pengangkutan ### Cara Ke Sana Zhongshan mempunyai rangkaian pengangkutan darat dan air yang maju. Perjalanan ke Guangzhou dan Shenzhen mengambil masa kira-kira 2 jam, ke Zhuhai dan Macau hanya 1 jam, dan dari Pelabuhan Zhongshan ke Lapangan Terbang Hong Kong kira-kira 70 minit. Perjalanan ke bandar-bandar lain di Delta Sungai Mutiara kira-kira 1.5 jam. Selain itu, terdapat banyak tempat di bandar ini yang menguruskan tiket penerbangan, kereta api serta perkhidmatan kargo dari Guangzhou, Shenzhen dan Zhuhai ke seluruh China. ### Kereta Laju Stesen Zhongshan Utara ialah hentian transit bagi Kereta Api Antara Bandar Guangzhou–Zhuhai (Guangzhu Intercity). Dari sini anda boleh menaiki kereta api ke Zhuhai, Guangzhou dan tempat lain, dengan kekerapan setiap 15–30 minit. Perjalanan ke Guangzhou mengambil masa kira-kira 30 minit dan ke Zhuhai 26 minit. Sebahagian kereta api juga singgah di Stesen Zhongshan. ### Jalan Raya Setiap hari terdapat bas dari hadapan Hotel Antarabangsa Zhongshan ke Guangdong, Shenzhen dan Kowloon, Hong Kong. Stesen Bas Zhongshan menawarkan bas jarak jauh ke seluruh wilayah Guangdong serta wilayah dan bandar lain. ### Laluan Air Pelabuhan Zhongshan menyediakan feri khas ke Hong Kong. ### Pengangkutan Dalam Bandar Tambang bas dalam bandar biasanya ¥1–2, manakala bas ke pekan dan kampung sedikit lebih mahal. Teksi pada siang hari: tambang permulaan ¥7 untuk 2 km; selepas 2 km, ¥2.48 setiap kilometer; selepas 10 km, ¥2.6 setiap kilometer. Pada waktu malam, tambang permulaan naik kepada ¥8.4; selepas 2 km, ¥3 setiap kilometer; selepas 10 km, ¥3.12 setiap kilometer, dan caj masa menunggu turut dikenakan. - **Stesen Bas Utama (汽车总站)** — (No. 48, Jalan Fuhua, Daerah Xiqu, 0760-88637423) - **Talian Khidmat Pelabuhan Zhongshan** — ## Makan & minum Burung dara muda panggang Shiqi (石岐乳鸽) dan daging kukus Shaxi (沙溪扣肉) ialah hidangan yang hampir setiap keluarga di Zhongshan tahu memasaknya. Bandar Xiaolan pula terkenal dengan penanaman krizantemum, sehingga melahirkan jamuan krizantemum yang termasyhur, seperti sup tiga ular dan krizantemum (三蛇菊花羹), bebola ikan goreng krizantemum, bebola daging kukus krizantemum, dan ikan krizantemum (菊花鱼榄). Jika berkesempatan datang pada musimnya, menikmati dan merasai krizantemum adalah pengalaman yang jarang ditemui. Sanxiang Stir-fry (三乡小炒) ialah masakan kampung yang tidak boleh ketinggalan bagi penduduk Sanxiang; rasanya masam manis dan sangat lazat. ### Mencicip Hidangan Krizantemum Semasa Pesta Krizantemum Xiaolan pada bulan November setiap tahun, anda boleh mencicip jamuan krizantemum yang mempunyai rasa tersendiri, iaitu pelbagai hidangan yang dimasak dengan krizantemum segar. Antara yang terkenal ialah daging krizantemum, bebola krizantemum berwarna, bubur ikan krizantemum, arak krizantemum dan kuih krizantemum. Ketika makan, meja dikelilingi pelbagai jenis krizantemum; orang ramai berbual tentang bunga itu sambil menikmati jamuan, wangi harumnya memenuhi ruang, lembut dan enak, manis tanpa jelak, dan meninggalkan kenangan yang panjang. ### Warisan Budaya Lagu Xianshui dan Perhimpunan Bunga Krisantemum Xiaolan di Zhongshan termasuk dalam kelompok pertama Warisan Budaya Tak Ketara Negara China. Lagu Xianshui Zhongshan tersenarai di bawah kategori muzik. Lagu Xianshui ialah bentuk lagu rakyat yang terutamanya tersebar dalam kalangan petani dan nelayan di kawasan pesisir pantai dan rangkaian sungai di Zhongshan, Panyu, Zhuhai dan Nanhai, Guangdong, dan sudah popular seawal akhir Dinasti Ming hingga awal Dinasti Qing. Tanzhou di Zhongshan pula ialah kawasan perwakilan lagu Xianshui di Delta Sungai Zhujiang. Perhimpunan Bunga Krisantemum Xiaolan tersenarai sebagai adat rakyat. Penanaman krisantemum di Xiaolan sudah meluas seawal Dinasti Ming. Perhimpunan krisantemum terbesar di Xiaolan diadakan sekali setiap 60 tahun, iaitu Perhimpunan Krisantemum Jiaxu, dan setakat ini telah diadakan sebanyak 4 kali. - **Restoran Shiqilao** — Sesuai untuk makan bersama rakan; hidangan yang disyorkan termasuk burung dara muda, roti nanas dan arak plum. (No. 36, Jalan Kanghua, Daerah Shiqi, 0760-88707708) ## Waktu malam ### Cadangan Lawatan Malam - **Jalan Pejalan Kaki Budaya dan Pelancongan Sunwen Barat** — Terletak di sebelah Jambatan Qijiang, jalan ini mempunyai sejarah lebih seratus tahun. Di sini terdapat kedai ubat tertua di Zhongshan, Fushoutang, serta cawangan Syarikat Yong'an, salah satu daripada empat syarikat sejagat utama China pada awal abad ke-20. Keseluruhan bangunan di jalan ini menggabungkan gaya tradisional etnik dan ciri seni bina Nanyang, sesuai untuk bersantai, berhibur dan membeli-belah, dengan daya tarikan tersendiri. - **Tebing Sungai Qijiang** — Kawasan lawatan terbuka yang besar, berpusat di Taman Jiangbin, dengan rumput hijau dan deretan pokok beringin tua. Bangunan pejabat dan hotel berdiri megah di sepanjang tebing. Apabila malam menjelma, lampu-lampu dinyalakan dan seluruh tebing Sungai Qijiang bercahaya indah, pemandangan yang memukau. ## Membeli-belah Antara produk tempatan Zhongshan, kuih badam Juxiangyuan paling terkenal. Selain itu, daging krisantemum Xiaolan, ikan grass carp Changjiang yang rangup, mi beras Sanxiang, nanas Shenwan dan fenguo Jinzha juga masing-masing mempunyai ciri tersendiri. ## Penginapan Di bandar yang mengutamakan manusia ini, urusan penginapan tidak perlu dirisaukan. Pelbagai hotel dan rumah tetamu dengan kemudahan serta perkhidmatan yang lengkap benar-benar memberikan rasa seperti pulang ke rumah sendiri. - **Hotel Antarabangsa Zhongshan** — Terletak di tengah bandar Zhongshan, sangat mudah untuk pengangkutan dan membeli-belah. Antara hotel lima bintang yang mempunyai nisbah harga-prestasi yang baik. (No. 142, Jalan Zhongshan Yi, 0760-88633388) ## Tempat menarik - **Sun Yat-sen Former Residence Memorial Museum** (★★★★): Kemasukan Percuma; Waktu operasi 9：00—17：00; Masa yang diperlukan 1～3 jam — https://cnatrip.com/ms/places/sun-yat-sen-former-residence-memorial-museum - **Sun Wen Memorial Park** (★★★★): Kemasukan Percuma; Masa yang diperlukan 1～3 jam — https://cnatrip.com/ms/places/sun-wen-memorial-park - **Zhongshan Zhanyuan Garden** (★★★): Kemasukan ¥60; Waktu operasi 8：00—17：30; Masa yang diperlukan 1～3 jam — https://cnatrip.com/ms/places/zhongshan-zhanyuan-garden - **Zhongshan Film and Television City** (★★★★): Kemasukan ¥65; Waktu operasi 8：30—19：30; Masa yang diperlukan 3 jam — https://cnatrip.com/ms/places/zhongshan-film-and-television-city - **Colorful Ferris Wheel** (★★★): Kemasukan ¥68; tiket masuk percuma; Taman Bunga dan Rumput Juta Gunung Wugui ¥58; sungai buatan ¥68, tiket mandi air panas ¥108; percuma; Waktu operasi 15：30—22：30（Selasa hingga Jumaat）；11：00—22：30（Sabtu hingga Ahad）；17：00—22：30（Isnin）；8：00—18：00；7：00—20：00; Masa yang diperlukan 4–5 jam — https://cnatrip.com/ms/places/colorful-ferris-wheel --- Sumber: China Self-Guided Travel 2025 (《中国自助游》, Tianjin Science & Technology Press, Aug 2024), pp. 2334–2343. Harga, waktu operasi dan butiran pengangkutan adalah seperti yang dicetak dalam edisi Ogos 2024 dan mungkin telah berubah. Sentiasa sahkan dengan tempat berkenaan sebelum anda mengembara.